Cha Chabannon – Bề trên Tiên khởi

Cha quý mến, cha đã để lại trong lòng chị em chúng con một hình ảnh tuyệt vời.

Cha quý mến, khi nhìn về lịch sử Hội dòng có sự hiện diện của Đức Cha Tổ phụ Allys Đấng Sinh thành, thì cũng luôn có sự hiện diện của cha, Đấng dưỡng dục. Chúng con nhớ về cha khi lần giở lại từng trang sử của Hội dòng, qua Luật Tiên khởi, qua những câu chuyện chị em kể cho nhau nghe; qua lòng biết ơn, mến yêu và niềm tự hào về cha. Cha là vị mục tử tận tuỵ, dấn thân trọn vẹn cả con tim, nghị lực, hy sinh quên mình vì đàn chiên. Chúng con, những người con hậu thế của cha, chưa một lần giáp mặt, chưa một lần nghe cha nói. Tuy nhiên hình ảnh cha đậm nét trong tim của mỗi một chị em chúng con. Quý chị lớn trong Hội dòng hãnh diện về cha, khắc ghi lời cha và kể lại cho chúng con. Từ đó nảy sinh trong chúng con cũng một niềm yêu mến hãnh diện về cha.

Cha Chabanon Bề Trên Tiên khởi – Đấng dưỡng dục

Năm 1920, Cha được Đức Cha Allys giao nhiệm vụ đào tạo các nữ tu đầu tiên Dòng Con Đức Mẹ Vô Nhiễm mới được thành lập. Với chị em Dòng Con Đức Mẹ Vô Nhiễm trong những ngày đầu đời mới khai sinh, Cha là một người thầy hết sức tận tụy, kiên nhẫn, gần gũi, là một người thầy gương mẫu, Cha rất đúng giờ, trầm tĩnh và rất uyên thâm. Thấy trình độ chị em con non nớt Cha dùng những lời đơn sơ, câu ngắn gọn, nhưng thâm sâu để dạy dỗ cho chị em dễ hiểu.

Cha thường dạy chị em “Khỉ sự lại, khỉ sự lại luôn, vì con người yếu đuối”. Chính Cha trực tiếp huấn luyện lớp Tập sinh đầu tiên của Dòng. Cha dạy nguyện gẫm, tu đức, giáo lý, mỗi tuần 3 lần Cha dâng Thánh lễ tại nhà nguyện Dòng và gẫm lớn tiếng để chị em cầu nguyện. Hằng tuần cha dạy dỗ chung cho tất cả chị em trong nhà, từ chị lớn đến em nhỏ. Luật Tiên khởi của Hội dòng cũng do tay cha viết ra, cha ân cần hướng dẫn, chỉ bảo cho chị em qua những tư tưởng, quy định, kỷ luật rõ ràng, lời lẽ để hiểu để giúp chị em sống xứng hợp với đời sống thánh hiến. Quả thật cha đã ảnh hưởng sâu đậm trên các chị em thời Hội dòng còn non trẻ, cha thúc đẩy chị em bằng các lời huấn đức, và nhất là gương sáng về các nhân đức.

Là một người cha hết mực yêu thương, quan tâm tế nhị, chăm sóc một cách tinh tế. Cha gặp riêng từng người, mỗi năm một lần để khích lệ hướng dẫn, chỉ bảo, nâng đỡ tinh thần cho chị em. Cha lưu tâm đến sức khỏe chị em, thỉnh thoảng cha đến phòng cơm xem chị em ăn uống thế nào. Cha quan tâm đến vệ sinh sạch sẽ trong cách ăn mặc cũng như nhà ở, chỉ vẽ cho chị em cách sắp đặt trong nhà cho gọn gàng, trật tự. Gặp một chị mặc áo rách, Ngài kêu lại nói: “Thấy con mặc áo rách cha cũng buồn huống nữa là Chúa Giêsu”.

Cha Chabanon Bề Trên Tiên khởi – Đấng viết luật

“Luật Tiên khởi là bộ Luật đầu tiên của Hội dòng do cha Chabanon viết ra. Ngày 16/9/1921, Đức Cha Allys và cha Bề Trên Chabanon đến thăm chị em tại nhà chính, đối diện với nhà nguyện nhỏ của Dòng. Cha Chabanon gọi chị Anê Thay đến và trao cho chị bản thảo Luật Dòng và hứa sẽ cắt nghĩa dần dần. Còn Đức Cha Allys thì khuyên chị em hãy yêu mến và tuân giữ Luật Dòng vì đó là vị thầy dạy dỗ chị em. Ngày 07/8/1922, cha Chabanon đặt chị Agathe Lương Thị Thường làm chị Trưởng, mặc dầu chị mới 23 tuổi và chưa khấn lần đầu. Cha trao cho chị quyển Luật Tiên khởi vừa mới hoàn thành, đó là quyển luật tự tay Ngài viết đầy đủ và có phần giải nghĩa rõ ràng”. 

Chị em đón nhận trong vui mừng hân hoan. Bộ Luật tóm tắt tất cả những điều giúp chị em sống xứng hợp với đời sống thánh hiến. Ngài đã phác họa nét linh đạo của ơn gọi Con Đức Mẹ Vô Nhiễm qua hai điểm then chốt:

Yêu mến và thông phần Thánh giá Chúa Kitô – Yêu mến Mẹ Maria Vô Nhiễm

Ngay từ thuở ban đầu khai sinh Hội dòng, Cha đã vạch ra con đường thiêng liêng cho các nữ tu Con Đức Mẹ Vô Nhiễm qua Luật Tiên Khởi: Đó là lòng yêu mến và thông phần Thánh Giá Chúa Kitô. Hiến Luật điều 3 ghi rõ: “Con Đức Mẹ Vô Nhiễm được mời gọi bước theo sát Đức Kitô qua con đường thiêng liêng mà Đấng Sáng lập Dòng đã vạch ra đó là lòng yêu mến và thông phần Thánh giá Chúa Giêsu, và tình con thảo đối với đức Trinh Nữ Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội.

Một linh đạo Thánh giá

Tập trung vào mầu nhiệm Thánh giá, để thông phần với Chúa Kitô cách triệt để, chị em tự nguyện bước theo Ngài vác Thánh giá (Mt 16,24; Mc 8,34). Thánh Giá đồng nghĩa với bỏ mình, phải sẵn sàng uống cạn chén đắng đến giọt cuối cùng, nghĩa là vâng phục đến chết, một sự vâng phục cao đẹp nhất để cuộc đời mình nên giống Đức Kitô.

Thánh giá không chỉ hệ tại làm những việc phi thường, nhưng còn biểu lộ trong đời sống hằng ngày bằng những việc làm đơn sơ, nhỏ bé. Đức Cha Chabanon dạy: “chịu cho vui lòng những sự khó thường ngày thường gặp, cùng sẵn lòng bỏ mình đi mà làm các việc bổn phận cho nên ấy là mến Thánh giá cùng thông phần Thánh giá Đức Giêsu.” (LTK I,1). Quả là một cách sống anh hùng, một tinh thần khổ chế cao độ.

Một Linh Đạo Thánh Mẫu

Yêu mến Mẹ Maria Vô Nhiễm với tình con thảo: Luật Tiên khởi còn mời gọi chị em noi gương Mẹ, qua mầu nhiệm Truyền Tin, sống tinh thần “nữ tỳ khiêm hạ, hiến dâng và xin vâng” (x. HL 4) Đặc biệt Ngài khắc ghi vào tâm hồn chị em lòng yêu mến Mẹ, cách riêng theo tước hiệu của Dòng. “Chị em phải TIN CẬY MẾN yêu Đức Mẹ, nhận người làm Mẹ riêng, cùng tỏ mình là con cái Đức Bà chẳng hề mắc tội tổ tông, chẳng đúng bợn nhơ, cho nên hãy giữ linh hồn mình cho vẹn sạch, cùng yêu chuộng đức sạch sẽ cách riêng, để nên giống Mẹ Maria Vô Nhiễm” (LTK I,1). Sau các giờ giáo huấn ngài thường kết thúc: “Chúng con hãy nhớ mình là con Đức Mẹ trong sạch không mắc tội tổ tông, nên phải yêu mến Mẹ, bắt chước gương Mẹ vâng lời, khiêm tốn, đằm thắm như Mẹ”.

Chị em không ngừng chiêm ngắm, ngây ngất trước vẻ đẹp tuyệt vời của tâm hồn Mẹ. Việc năng chiêm ngắm Mẹ giúp chúng ta gia tăng lòng yêu mến noi gương sống của Mẹ ngày một hơn, giúp chúng ta gìn giữ một tâm hồn luôn trong sạch. “Noi gương Đức Trinh Nữ Maria, chị em sống khiết tịnh trong tình yêu để trổ sinh nhiều hoa trái trong Thánh thần (HL 5) “Qua việc chiêm ngắm Đức Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội, chị em càng nhận ra giá trị cao quý của ân huệ này, càng sống gắn bó với Mẹ hơn (HL 17,3). Để lan tỏa đức trong sạch, chúng ta cần đào luyện một lương tâm trong sáng, chân thành, sống khiêm tốn yêu thương, vui tươi, hiền hòa lan tỏa sự bình an sâu thẳm.

Cha Chabanon Bề Trên Tiên khởi – Đấng ban hành Nghị định thiết lập

Sau gần 10 năm huấn luyện các chị em nữ tu tiên khởi và đã đến lúc các chị em sắp khấn trọn đời. Ngày 25/5/1930 Đức Cha Allys tường tình lên Tòa Thánh về Hội dòng mới để xin Đức Thánh Cha châu phê theo giáo luật, Ngài viết như sau: 

“…Vậy bắt đầu là sáu trinh nữ, như đã nói ở trên, tụ họp nhau và chọn một trong sáu làm Bề Trên và một phụ trách Tập viện, số thiếu nữ xin vào mỗi ngày mỗi đông, đến nỗi sau ba năm từ khi thành lập, Hội Dòng đã có 43 chị em. Hơn nữa tất cả các chị em rất sốt sắng và tuân giữ kỷ luật tu trì cũng như tiến bộ về văn hóa.

Vì thế, ngày 24-8-1924, mười một trinh nữ, sau ba năm hoàn tất Tập viện, đã được lên tuyên khấn tạm lần đầu tiên và sau đó đã được sai đi dạy học, làm việc trong các cô nhi viện v.v…

Từ đó, hằng năm đều có một số thiếu nữ vào Nhà tập, khấn, hay lặp lại lời tuyên khấn. Hôm nay ngoài một Cô nhi viện, các chị em còn điều khiển ba trường học, mà hai trường có kèm phòng nữ công, còn trường thứ ba vừa có phòng nữ công, vừa có phòng chẩn y viện nữa.

Vì vậy, sau thời gian khấn tạm, sắp đến ngày mà Hội dòng lần đầu tiên có nhiều chị em khấn trọn. Nên người đệ đơn này khẩn khoản xin Đức Thánh Cha đoái thương:

Châu phê việc thành lập Hội dòng mới này, để Đấng bản quyền có thể ban sắc lệnh công bố Hội dòng được thiết lập đúng theo Giáo Luật, …

Ngày 3/7/1931, Bộ Truyền Giáo phúc đáp bằng văn thư cho Đức Cha Cha Columban Dreyer, Khâm sứ Tòa thánh tại Đông Dương cho phép Đấng bản quyền Giáo phận ban hành Nghị Định Thiết Lập theo Giáo luật.

Ngày 14/8/1931 Đức Cha Alexandre Paul Marie Chabanon, giám mục Đại diện Tông tòa Giáo phận Huế ban hành Nghị Định Thiết Lập Hội Dòng Con Đức Mẹ Vô Nhiễm, chính thức công nhận đường lối và tinh thần tu trì của Hội Dòng:

•           Hiến thân cho Thiên Chúa theo chân Chúa Kitô bằng ba lời khấn: Khiết tịnh, Nghèo khó và Vâng phục.

•           Để làm vinh danh Thiên Chúa hơn và gia tăng lòng tôn kính Đức Trinh Nữ Maria, để đẩy mạnh một hơn việc cứu rỗi các linh hồn bằng công cuộc giáo dục giới trẻ theo tinh thần Kitô giáo.

Lời con muốn nói

        Cha quý mến, cha đã để lại cho chúng ta một tấm gương đẹp về đời linh mục thừa sai. Cha có hồn tông đồ: Ở mọi nơi, công cuộc mục vụ cha thực hiện đều in dấu một lòng nhiệt thành lớn lao cho việc thánh hóa các linh hồn. Phải chăng đó cũng là phản ảnh các tâm tình nội tâm từ câu châm ngôn giám mục của Cha: “Charitas Christi urget nos” (Tình yêu Chúa Kitô thúc bách chúng ta). Nhưng xem ra cũng đã có một câu khác rất mật thiết, làm luật sống cho cả đời cha: “Ama nesciri et pro nihilo reputari” (Yêu thích ẩn dật và kể mình bằng không). Quả thực, Đức Cha Chabanon đã luôn yêu thích đời sống âm thầm, hết lòng chăm chú chu toàn bổn phận hằng ngày, một người làm việc hăng say, luôn tằn tiện thời giờ, làm nhiều việc lành không rộn ràng. Dưới vẻ bên ngoài rất dè dặt, mà có lẽ người ta xem như lạnh nhạt, cha giấu ẩn một trái tim vàng. Vì cha rất chừng mực trong lời nói và ít phô bày ra, người ta không hề đoán được lòng nhân lành sâu xa của tâm hồn cha, không bao giờ người ta nghe cha nói điều xấu nhỏ mọn nào về một ai, sự kiên nhẫn của cha không hề vơi cạn và sự tế nhị kín đáo của cha như là châm ngôn sống.

Cha quý mến, cha đã để lại trong lòng chị em chúng con một hình ảnh tuyệt vời. Mười sáu năm đồng hành dạy dỗ, hiện diện gần gũi là một khoảng thời gian ngắn, so với dòng thời gian miên trường, nhưng là một dấu ấn không bao giờ phai trong lịch sử của Hội dòng cũng như trong lòng mỗi chị em. Chúng con tuy là những thế hệ trẻ, chưa một lần tiếp xúc với cha, nhưng trong lòng mỗi người chúng con, hình ảnh về cha, những lời cha dạy dỗ, gương sáng về cha vẫn đậm nét. Cha khắc ghi vào tâm hồn chúng con rõ nét về Linh Đạo của Hội dòng. Cha nêu gương không biết mệt mỏi để dạy chúng con sống sứ mạng Con Đức Mẹ Vô Nhiễm cách hăng say: “Vẽ vời cho con trẻ biết đàng lên Trời. Nhen lửa kính mến Chúa và thương yêu người ta trong lòng nó, dạy nó mọi sự toàn vẹn hồn xác…” … Và biết bao điều tốt đẹp khác nữa.

Nói sao hết lòng yêu mến và biết ơn của mỗi chị em chúng con. Chúng con xin mượn vần thơ nói lên tâm tình con thảo của chúng con:

Nén hương lòng, kính dâng Cha dấu ái.

Quanh Cha hiền, bao hoa trái sum suê.

Hòa nhịp tim, bên nhau trọn một bề.

Tri ân Cha, thắm tình quê sâu lắng!

Khói hương trầm, quyện theo làn mây trắng.

Hiệp lời cầu, trong thanh vắng dâng Cha.

Cõi thiên đình, cảm thấu giọt mưa sa.

Rơi rơi nhẹ, thiết tha trong làn gió!

Tri ân Cha! Tâm tình người con nhỏ.

Ước mong đời, bỏ ngõ lối yêu thương.

Gieo tin yêu, đến khắp mọi nẻo đường.

Cho cuộc sống, tràn tình thương nhân ái.

Lặng nhìn Cha, lặng thầm bên Cha mãi.

Để hạt mầm, Cha gieo vãi tim thơ.

Sẽ trổ sinh, lòng yêu mến vô bờ.

Như nếp sống, Cha mong chờ tiếp nối…

                                                            Mai Liên, FMI