Trong bầu khí thiêng liêng của những ngày đầu Xuân Bính Ngọ 2026, toàn thể Giáo hội Việt Nam cùng bước vào Mùa Chay với lời mời gọi tha thiết về sự sám hối và canh tân. Qua các thư mục vụ, các vị chủ chăn tại nhiều giáo phận đã phác thảo một lộ trình đầy tâm huyết, hướng tín hữu đến việc làm mới lại các mối tương quan căn bản.
Đức Tổng Giám mục TGP TPHCM Giuse Nguyễn Năng, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Việt Nam, đã nhấn mạnh đến tính trung thực trong đời sống đạo qua lời ngôn sứ Giôên: “Hãy xé lòng chứ đừng xé áo” (Ge 2,13). Ngài đặc biệt nhấn mạnh đến việc thực tâm để Thiên Chúa làm chủ đời mình: “Chúng ta hãy để cho Chúa làm chủ cuộc đời mình, lắng nghe Lời Chúa, để cho Lời Chúa lay động tâm hồn tận thâm sâu và thấm nhập vào đời sống hằng ngày. Nếu không để cho Lời Chúa chạm đến trái tim mình, chúng ta sẽ dễ rơi vào những cạm bẫy nguy hiểm, như tự hào mình là Kitô hữu nhưng thực ra chỉ còn trên danh nghĩa vì không kết hợp với Chúa như cành nho gắn liền với thân nho, hay ảo tưởng mình là môn đệ tốt vì đã thực hiện nhiều thành tích đạo đức nhưng cách sống lại đi ngược Tin Mừng, hoặc mơ ước một Giáo hội “tinh tuyền” không thực đến độ trở thành quan tòa hà khắc phê phán lên án người khác, hoặc an phận trong sự công chính chứ không có lòng thương xót trước những nỗi thống khổ của anh chị em”. Đức Tổng cũng đưa ra những lời đề nghị thiết thực như sống tình bác ái bằng việc nhớ tới và đỡ nâng những người nghèo khổ, các bệnh nhân, người thất nghiệp, người già cả neo đơn, các anh chị em xa quê, những gia đình thiếu thốn những điều kiện sống cơ bản nhất; bớt chi tiêu hay mua sắm những điều không cần thiết, bớt những bữa tiệc để giúp đỡ người nghèo, nhớ đến các anh chị em đang sống âm thầm lặng lẽ trong các khu xóm dễ bị lãng quên, thăm viếng và trao tặng tình yêu thương với người khốn khó…
Ở Tổng Giáo phận Hà Nội, Đức Tổng Giám mục Giuse Vũ Văn Thiên mời gọi mỗi tín hữu hãy trở thành chứng nhân của niềm hy vọng trong sự hiệp hành. Đức Tổng cho rằng, Mùa Chay là mùa sám hối, cũng là mùa của sự chia sẻ. Vì lẽ đó, trong khi hưởng lộc Xuân, cũng đừng quên những người nghèo khổ, neo đơn và những ai bị gạt ra bên lề xã hội. “Để xây dựng một Hội Thánh hiệp hành, mỗi chúng ta hãy tham gia phần mình làm cho Hội Thánh vững mạnh và hiệp nhất, đem niềm hy vọng của Tin Mừng đến cho mọi người. Ước chi mỗi người trở nên “muối cho đời và ánh sáng cho trần gian” (Mt 5,13) bằng những cử chỉ tử tế và công bằng trong cuộc sống thường ngày. Vì mỗi Kitô hữu đều là một môn đệ thừa sai”, ngài viết.
Đức Tổng Giám mục Huế Giuse Đặng Đức Ngân nhắn nhủ cộng đoàn hãy chú trọng đến đời sống cá nhân, từ những quyết tâm cụ thể. Mỗi người hãy làm tươi mới tâm hồn và đời sống của mình, khởi đi từ việc từ bỏ một thói quen xấu và tập tành một thói quen tốt, để sống nên thánh.
Thư mục vụ Mùa Chay của Đức cha Louis Nguyễn Anh Tuấn, Giám mục giáo phận Hà Tĩnh, triển khai ý nghĩa sứ điệp Mùa Chay của Đức Thánh Cha Lêô XIV với những từ khóa: “lắng nghe, ăn chay, cùng nhau”. Ngài chỉ dẫn: “Lắng nghe và ăn chay không chỉ là thực hành cá nhân mà có tính tập thể. Đó là hành trình sống hiệp hành của gia đình, giáo xứ và cộng đoàn. Khi trong Thánh Thần, chúng ta cùng nhau lắng nghe Lời Chúa và tiếng kêu của người nghèo, cùng nhau thực hành sám hối và tiết chế, biến đổi trong tương quan và đối thoại”.
Tại Tây Nguyên, Đức cha Gioan Baotixita Nguyễn Huy Bắc, Giám mục giáo phận Ban Mê Thuột đã kêu gọi Dân Chúa thực hiện 5 quyết tâm cốt lõi: “Siêng năng lắng nghe và suy niệm Lời Chúa trong phụng vụ; Canh tân đời sống cầu nguyện và lãnh nhận các bí tích; Sống tinh thần chay tịnh, hy sinh và hãm mình; Cùng nhau hoán cải và xây dựng đời sống hiệp thông và bác ái; Quan tâm và chia sẻ với những người nghèo khổ và đau yếu”.
Đức cha Matthêu Nguyễn Văn Khôi, Giám mục giáo phân Qui Nhơn, nhắc lại lời dạy của Đức Thánh Cha Lêô XIV: “Mùa Chay là thời gian Giáo hội được hướng dẫn bởi tâm tình chăm sóc hiền mẫu, mời gọi chúng ta đặt mầu nhiệm Thiên Chúa trở lại trung tâm đời sống mình, để tìm được sự canh tân đức tin và giữ cho tâm hồn không bị hao mòn bởi những lo âu và xao nhãng của cuộc sống thường nhật”. Đức cha nhắc lại truyền thống của Giáo hội, có 3 việc cần phải làm trong Mùa Chay là cầu nguyện, ăn chay và thực thi đức ái để cải thiện mối tương quan với Thiên Chúa, với chính mình và với tha nhân. Ba mối tương quan này đã bị tội lỗi làm hư hỏng, nên Mùa Chay là cơ hội thuận tiện để sửa lại theo đúng ý Chúa.
Tựu trung, các vị chủ chăn đều cùng hướng về một mục đích là làm cho Mùa Chay thực sự trở nên hữu ích bằng một tinh thần bác ái chân thành và sự hoán cải nội tâm đối với Thiên Chúa và tha nhân.
Thiên Mi
