GIẢI ĐÁP THẮC MẮC CHO NGƯỜI TRẺ CÔNG GIÁO

Bài 72: SỐNG TRUNG THÀNH TRONG GIAO ƯỚC HÔN
NHÂN

Giuse Lê Đắc Thắng, SJ

Hỏi: Thời đại nay nhiều vợ chồng dễ dàng bỏ nhau, ly thân hoặc ly dị. Lời hứa
trước mặt Chúa thuở ban đầu đã không đủ mạnh để họ chung thủy với nhau. Xin hỏi
chúng ta làm cách nào để vợ chồng có thể trung thành với nhau trước mặt Chúa?

Trả lời:


Bạn thân mến,

Nếu bạn là người
đang chuẩn bị bước vào đời sống hôn nhân thì hẳn đây là mối bận tâm lớn nhất đối
với bạn trong lúc này. Bạn cảm thấy hoang mang vì thấy nhiều người đi trước đã
không có được một cuộc hôn nhân trọn vẹn như mơ ước, và rồi không biết đến lượt
bạn sẽ như thế nào. Bạn không biết liệu mình có thể sống trung thành trọn đời với
một người hay không; mà cho dù bạn giữ lời cam kết thì vẫn không dám chắc người
kia có chung thủy với mình hay không. Dường như đầy những bất trắc đang chờ chực
phá hoại cuộc sống hôn nhân tương lai của bạn.

Là một người Công
giáo, bạn càng có lý do để lo sợ nhiều hơn, vì hôn nhân của bạn được đóng ấn bởi
bí tích hôn phối, bất khả phân ly theo luật Giáo hội. Khi hai người tuyên xưng
tình yêu của mình trước mặt Thiên Chúa và Giáo hội, họ cam kết sẽ sống trung
thành với nhau cho đến trọn đời. Thế nhưng thực tế như bạn thấy, nhiều người Công
giáo đã không thể chu toàn lời hứa của họ. Chắc chắn bạn không muốn mình phải
lâm vào hoàn cảnh giống như họ, vì thế bạn luôn thao thức làm cách nào để lời
thề hứa chung thủy trong hôn nhân được thực hiện trọn vẹn trước mặt Chúa. Tôi
nghĩ rằng đó không chỉ là mối bận tâm của riêng bạn mà còn là của những người Công
giáo nói chung. Tôi muốn được chia sẻ với bạn đôi điều về vấn đề này.

Trước hết, việc bạn
đặt vấn đề về sự chung thủy chứng tỏ bạn rất nghiêm túc và có trách nhiệm với đời
sống hôn nhân của mình. Đây là nền tảng cần thiết cho đời sống gia đình. Chỉ
khi nào bạn thực sự quan tâm đến một giá trị nào đó thì bạn mới cố gắng tập
trung vun đắp xây dựng nó. Trong hôn nhân cũng vậy, nếu bạn đề cao sự chung thủy
thì chắc chắn bạn sẽ đặt “chế độ ưu tiên” và tìm mọi cách để bảo vệ nó trong bất
cứ hoàn cảnh nào. Theo lẽ thường thì hầu hết mọi người đều hướng đến sự chung
thủy trong đời sống hôn nhân. Tôi không nghĩ rằng có một người nào đó tiến tới
hôn nhân lại giả định rằng nó sẽ sớm kết thúc hay để mặc tới đâu thì tới!

Tuy nhiên, ý muốn
chung thủy chỉ trở thành hiện thực khi vợ chồng cùng vun đắp xây dựng chứ không
thể tự nhiên mà có được. Sự chung thủy không phải là một phép mầu được ban một
lần qua lời hứa trong ngày lễ hôn phối và có hiệu ứng trong suốt phần còn lại của
đời sống vợ chồng. Trái lại, nó là hạt giống cần được tưới tắm, che chở, bảo vệ
trước mưa gió và nắng nôi của cuộc đời để có thể dần dần lớn lên thành cây to cứng
cáp và đơm hoa kết quả. Hứa một lần, sống cả đời! Khi bạn muốn một cuộc hôn
nhân trọn vẹn, bạn cũng hãy sẵn sàng đóng góp công sức đầu tư xây dựng nó trong
suốt cuộc đời bạn.

Hôn nhân phải bắt
đầu từ khâu chuẩn bị và tiếp tục kéo dài trong suốt thời gian vợ chồng chung sống
với nhau. Trong nghi thức hôn phối, trước khi hai người bạn đời nói lên lời ưng
thuận với nhau trước mặt Chúa và Giáo hội, họ tuyên xưng rõ ràng rằng họ “tự do
đến với nhau chứ không bị ép buộc.” Tự do không chỉ là không có bất cứ sự ép buộc
nào từ bên ngoài mà còn là tự do với chính mình. Tự do với chính mình nghĩa là
mỗi bên đã dành đủ thời gian tìm hiểu bên kia, ý thức rõ những điều kiện hai
bên cần có để có sống hòa hợp với nhau. Một khi đã nói lên lời ưng thuận rồi
thì mỗi bên phải hoàn toàn chịu trách nhiệm với quyết định của mình.

Do đó, để được tự
do đến với nhau, đôi bạn cần phải trải qua một thời gian tìm hiểu, cân nhắc kỹ
càng về gia thế, công việc và tính cách của nhau. Thời gian tìm hiểu đòi hỏi sự
chân thành từ cả hai phía, phát xuất từ thái độ cởi mở và tin tưởng lẫn nhau. Nếu
một bên nào đó nghĩ rằng đây chỉ là thời gian để “lấy le” hay thậm chí là “lừa
lọc” nhau bằng cách phô diễn những hành vi giả tạo, hoặc dùng tiền của, thậm
chí là xác thịt, để lôi cuốn người kia thì sớm muộn gì cuộc hôn nhân đó nếu có
cũng sẽ tan thành mây khói, bởi vì ngay từ đầu hai bên đã mất tự do khi đến với
nhau.

Sự tự do gắn liền
với trách nhiệm của mỗi người khi đưa ra quyết định của mình. Có những cặp vợ
chồng sau khi về chung sống với nhau một thời gian thì quyết định chia tay với
một lý do đơn giản là hai bên “không hợp nhau.” Có phải đến lúc đó họ mới nhận
ra hai bên “không hợp nhau” hay không? Tôi không tin rằng tính cách một người
nào đó có thể thay đổi hoàn toàn sau vài năm kết hôn. Nếu như nơi một người có
điểm nào đó không thể chấp nhận được thì chắc chắn điều nó đã được biểu hiện
manh nha trong thời gian tìm hiểu trước đó rồi. Vấn đề là trong khi tìm hiểu,
dù hai người đã biết “thói hư tật xấu” của nhau nhưng vì tình yêu nên họ vui
lòng đón nhận và sẵn sàng bổ túc cho nhau. Do đó, nếu một người lấy lý do là
người kia thay đổi khiến họ không thể chấp nhận được thì sự thật đôi khi là người
kia không hề thay đổi, chỉ có khả năng đón nhận hay tình yêu của họ dành cho
người kia là thay đổi mà thôi.

Để tránh phải hối
hận muộn màng, tôi khuyên bạn đừng chọn bạn đời theo kiểu “cố đấm ăn xôi,” ví dụ
như dù không thích tính em lẳng lơ nhưng vì em đẹp, hoặc là không chịu nổi anh
cộc tính nhưng vì nhà anh giàu. Bạn nên hiểu rằng đến một lúc nào đó “xôi” sẽ
không còn ngon lành như trước, và lúc ấy bạn cũng không còn đủ sức hay không muốn
chịu “đấm” nữa. Bởi vậy ngay từ đầu bạn hãy thành thật với chính mình và khôn
ngoan sáng suốt khi chọn lựa bạn đời. Giữa những thang giá trị khác nhau thì bạn
phải biết nên dành ưu tiên cho giá trị nào.

Bạn phải xác định
trước tính cách nào có thể chấp nhận được, còn tính cách nào khiến hai bên
không thể sống với nhau. Tìm hiểu là do bạn, quyết định là ở bạn, và đó là cuộc
đời bạn chứ không phải của bất cứ người nào khác. Như thế, trong thời gian tìm
hiểu, và đặc biệt là khi nói lên lời ưng thuận của mình, bạn phải chịu trách
nhiệm với quyết định của mình trong việc đón nhận không những điểm tốt mà cả điểm
chưa tốt của người kia, không chỉ trong ngày lễ hôn phối mà còn trong suốt cả đời
bạn.

Vì thời gian tìm
hiểu là cực kỳ quan trọng, giống như việc đổ nền móng để xây dựng tòa nhà hôn
nhân sau này nên đòi hỏi cả hai bên phải đầu tư nghiêm túc. Nhiều nơi khuyến
khích đôi bạn nên trải qua các kỳ kiểm tra tâm lý để chuẩn bị tốt cho việc
chung sống với nhau về sau. Thậm chí có nơi còn bắt buộc các cặp vợ chồng tương
lai phải xét nghiệm bệnh lý, tránh trường hợp có những căn bệnh lây lan.

Ông bà mình ngày
xưa dù không tìm hiểu nhau một cách trực tiếp và không có kiểm tra tâm lý hay
thể lý gì cả, nhưng thực ra gia đình hai bên đã dòm ngó và có thể nói là đã dò
xét nhau rất kỹ, không chỉ về đương sự mà còn cả tông ti họ hàng bên kia nữa. Yếu
tố làm nên hạnh phúc của những đôi bạn được “sắp đặt” như vậy không chỉ là sự
chuẩn bị lâu dài từ hai bên gia đình mà quan trọng hơn, đó là hai người sẵn
sàng đón nhận nhau trong yêu thương và cả trong đức tin nữa.

Đây là điều mà thế
hệ trẻ ngày nay thua xa ông bà của họ và cũng chính là nguyên nhân chính khiến
nhiều gia đình chia ly. Sống kiểu “vui ở, dở đi” thì hôn nhân chẳng mấy chốc sẽ
đổ vỡ thôi. Thật vậy, chọn bạn đời không phải là đi tìm một nửa mảnh ghép của
mình để tạo ra một “cặp đôi hoàn hảo” nhưng là tìm người sẵn sàng cùng mình
chung tay xây dựng tổ ấm, đón nhận mọi khác biệt và đôi khi là cả những xung đột.
Cứ theo lẽ thường thì không dễ để bất cứ hai con người nào có thể sống hòa hợp
trọn vẹn với nhau suốt cả cuộc đời. Mỗi người một tính cách, để trung thành với
nhau thì cần một sức chịu đựng nhất định từ cả hai phía. Nói cách khác là hai
bên phải hy sinh cho nhau thì mới có thể cùng nhau vun đắp hạnh phúc bền lâu.

Bạn đời không phải
là một người bạn nhảy phối hợp ăn ý theo điệu nhạc vui thích nhằm mang lại sự
khoái cảm trong chốc lát. Trái lại, họ là người đồng hành với bạn trên suốt chặng
đường dài phía trước. Nơi đó hai người không chỉ cùng nhau chiêm ngắm vẻ đẹp của
ánh sáng bình minh nhưng còn dắt tay nhau bước đi trong đêm đen dày đặc. Hai
người không chỉ lâng lâng bên nhau trước cảnh sương mù lãng mạn mà còn phải biết
nâng đỡ nhau trong những lúc giông tố bão bùng. Theo ngôn từ được sử dụng trong
nghi thức hôn phối, đôi bạn phải giữ lòng chung thủy với nhau trong mọi hoàn cảnh,
khi thịnh vượng cũng như lúc gian nan,
khi bệnh hoạn cũng như lúc mạnh khỏe.

Do đó, khi đi đến
quyết định sống đời hôn nhân với một người nào đó, từ phía bạn phải chuẩn bị
cho mình đầy đủ hành trang tình yêu. Chỉ có tình yêu mới mang lại cho bạn sức mạnh
và lòng quảng đại để chấp nhận và nâng đỡ người bạn đời của mình trong suốt chặng
đường dài. Một khi cả hai cùng chuẩn bị tâm thế sẵn sàng đồng hành bên nhau đi
đến hết đường đời thì sự hấp dẫn của những thứ hoa lá cỏ cây hay trời mây chim
chóc hai bên đường chỉ làm cho cuộc hôn nhân thêm thi vị chứ không thể khiến
hai người rời tay nhau trong từng nhịp bước.

Tiếp đến, muốn có
được hạnh phúc bền lâu trong đời sống chung thủy vợ chồng thì đôi bạn cần nhận
ra đâu là giá trị nền tảng giúp xây dựng và củng cố giao ước hôn nhân của mình.
Cho dù hai bên có tìm hiểu kỹ càng như thế nào đi nữa thì khi hai mảnh đời ghép
lại với nhau, xung đột vẫn phải xảy ra. Do đó, để giao ước hôn nhân mang lại ý
nghĩa trọn vẹn, hai người cần phải tuyên xưng lời hứa “
yêu thương và tôn trọng nhau” mọi ngày trong suốt cuộc đời mình. Lời
hứa này không chỉ nằm trên môi miệng cô dâu chú rể trong ngày làm phép cưới mà
còn phải được thực hiện trong những tình huống cụ thể của cuộc sống, nhất là những
lúc gặp khó khăn.

Muốn yêu thương
nhau thì trước hết phải tôn trọng người bạn đời của mình, tức là đón nhận sự
khác biệt cũng như điểm mạnh, điểm yếu của nhau. Điều kiện tiên quyết của việc
tôn trọng nhau đó là hai bên phải mở lòng ra với nhau, không giấu giếm hay lừa
dối nhau bất cứ chuyện gì, đến mức “
hai
người trở thành một xương một thịt
” mới được. Tâm hồn mỗi người là một thế
giới riêng tư cần nhiều thời gian để khám phá tìm hiểu. Như thế, việc mở lòng
ra với nhau để hiểu nhau hơn, cũng như thái độ tôn trọng và đón nhận nhau,
không chỉ cần thiết trong bước đầu chuẩn bị hôn nhân mà còn phải là một tiến
trình liên tục suốt cả đời chung sống với nhau.

Thật ra không dễ
dàng để yêu thương đón nhận người khác, đặc biệt là trong đời sống vợ chồng.
Theo lẽ thường thì chúng ta chỉ muốn yêu thương và đón nhận những gì đáng yêu đối
với chúng ta, còn những gì không đáng yêu hay thậm chí là đáng ghét nữa thì
chúng ta tìm cách tránh xa hay loại bỏ khỏi cuộc đời mình. Thế nhưng trong đời
sống hôn nhân chúng ta không được phép hành xử như vậy. Một khi đã quyết định gắn
bó với nhau trong bậc vợ chồng thì chúng ta cần phải đón nhận tất cả mọi điều
đáng yêu lẫn không đáng yêu từ người bạn đời của mình.

Điều này đòi hỏi
sự kiên nhẫn chịu đựng, biết tha thứ, nhường nhịn từ người vợ lẫn người chồng,
và chung quy nhất là phải biết sống quảng đại hy sinh cho nhau. Trong nhiều trường
hợp, hai vợ chồng không chỉ hy sinh cho nhau mà còn cùng nhau hy sinh cho con
cái nữa. Tuy nhiên, sức hy sinh chịu đựng của con người không phải là không có
giới hạn.

Do đó, sự hy sinh
đòi hỏi phải đến từ cả hai phía. Hai người chung vai vác cùng một gánh nặng thì
vẫn nhẹ nhàng hơn là để một người phải chịu đựng. Thật khó để một người có thể
hy sinh nếu người kia không biết trân trọng sự hy sinh của họ. Tóm lại, đời sống
hôn nhân không thể tự nhiên mà hòa hợp được. Nó cần được điều chỉnh, uốn nắn và
đòi hỏi sự hy sinh của cả hai bên. Thế nên các cặp vợ chồng cần biết ơn nhau vì
sự hy sinh dành cho nhau trong suốt cuộc đời hôn nhân.

Cuối cùng, để có
thêm động lực và thắp lên hy vọng cho một cuộc hôn nhân hạnh phúc, bạn hãy nhìn
vào mẫu gương của những cặp vợ chồng trung tín với nhau trọn đời mà bạn quen biết.
Chúng ta dễ bi quan khi thấy nhiều gia đình tan vỡ nhưng thực ra chúng ta hoàn
toàn có lý do để lạc quan tin tưởng rằng Chúa ban cho con người đủ sức giữ được
lời cam kết chung thủy trong đời sống hôn nhân. Không cần tìm đâu xa, bạn hãy
nhìn về bố mẹ, ông bà hay những người trong họ hàng của bạn để thấy được họ sống
chung thủy với nhau như thế nào.

Chúng tôi đoán là
bạn đã nghe biết hoặc tận mắt chứng kiến những lần rạn nứt trong mối quan hệ của
họ. Thế nhưng, bạn cũng hiểu ra rằng nhờ kinh nghiệm đức tin mà họ đã vượt qua
mọi sóng gió thử thách trong đời sống gia đình. Do đó, sự chung thủy trong đời
sống vợ chồng không phải là vấn đề may rủi, kiểu như do hên mà gặp được anh
chàng kia hiền lành hoặc cô nàng nọ đảm đang. Trái lại, động lực sâu xa giúp gắn
kết mọi cặp vợ chồng Công giáo không chỉ là tình yêu đối với nhau mà còn là đức
tin của cả hai người. Người Công giáo tin rằng hôn nhân là kế hoạch tác thành của
Thiên Chúa. Tình yêu chung thủy Thiên Chúa dành cho Hội thánh của Người trở
thành khuôn mẫu của sự chung thủy trong hôn nhân Công giáo.

Để kết thúc bài
chia sẻ này, tôi xin nhắc lại một điều là trong hôn nhân Công giáo, không chỉ
là hai người tìm đến với nhau mà còn là Chúa dẫn hai người đến với nhau. Do vậy
câu “
sự gì Thiên Chúa đã kết hợp, loài
người không được phân ly
” không nên được hiểu như một gánh nặng bó buộc vợ
chồng. Đúng hơn, đó là một lời chúc phúc đến từ Thiên Chúa từ thuở tạo dựng con
người. Theo nghĩa đó, hôn nhân Công giáo được Thiên Chúa chúc phúc nên không một
thế lực loài người nào có thể phá hoại được. Nói cách khác, nếu bạn tin tưởng
vào tình yêu thương quan phòng của Thiên Chúa trong cuộc hôn nhân của bạn thì bạn
sẽ không phải lo sợ về sự phân ly, trừ khi chính bạn muốn sử dụng tự do của
mình để khước từ sự tác thành của Thiên Chúa và lựa chọn con đường phân ly mà
thôi.

Chúng ta biết rõ
thân phận yếu đuối của con người, tự sức mình không thể vượt qua những thách đố
của việc hy sinh chịu đựng nhau trong đời sống vợ chồng. Tuy nhiên, vì tin tưởng
rằng hôn nhân Công giáo được Chúa chúc phúc nên chúng ta luôn cậy nhờ ơn Chúa
giúp qua lời cầu nguyện và cả những nỗ lực hy sinh cộng tác của mình trong đời
sống gia đình. Như vậy sự trung thành trong giao ước hôn nhân của người Công
giáo minh chứng một điều rằng tình yêu và ân sủng của Thiên Chúa chiến thắng mọi
thế lực sự dữ gây chia rẽ vợ chồng ở trần gian này.

(Trích Giải Đáp Thắc Mắc cho người trẻ Công giáo, Tập 4, Nxb Tôn Giáo, 04/2021)

WHĐ (03.01.2023)

Đọc thêm:






Bài 71: Nhẫn nhục làm nên hạnh phúc
gia đình


Bài 70: Bất
khả phân ly


Bài 69: Gia
đình khác đạo


Bài 68: Vượt
qua lười biếng


Bài 67: Ý nghĩa của
Bí tích Giao hòa


Bài 66: Chúa ơi! Con
là người ngoại giáo


Bài 65: Kính nhớ tổ
tiên theo truyền thống dân tộc


Bài 64: Giáo hội và vấn
đề đồng tính


Bài 63: Kitô hữu là
ai?


Bài 62: Chỉ một lần sống
trên đời, nên sống sao cho trọn vẹn?


Bài 61: Hoàn thiện
trong Đức Kitô


Bài 60: Nghe và làm
theo Lời Chúa


Bài 59: Vấn đề sự sống
đời sau


Bài 58: Các Thánh
trong Cựu Ước và Tân Ước


Bài 57: Ươm mầm đức
tin


Bài 56: Tự do


Bài 55: Sống chiều sâu


Bài 54: Bận lòng cùng
Chúa


Bài 53: Đức Mẹ đồng
trinh trọn đời


Bài 52: Tóm lược đạo
Công Giáo


Bài 51: Vợ, hay “con vợ”?


Bài 50: Gia đình Công
Giáo đóng góp cho xã hội Việt


Bài 49: Bí quyết giữ
gìn hạnh phúc gia đình


Bài 48: Khôn ngoan thì
tha thứ


Bài 47: Thủ dâm có phạm
tội không?


Bài 46: Chúa dựng nên
con cách lạ lùng


Bài 45: Người Công
Giáo có nên đi xem bói?


Bài 44: Thiên Chúa và
sự đau khổ


Bài 43: Nguyên nhân
người trẻ rời xa Thiên Chúa


Bài 42: Khi con đau khổ,
Thiên Chúa ở đâu?


Bài 41: Làm sao tu? Tu
làm sao?


Bài 40: Con người trực
giác về Thiên Chúa


Bài 39: Sao Thiên Chúa
trong Cựu ước ác thế?


Bài 38: Hai nhân vật
Giuse trong Kinh Thánh


Bài 37: Phương tiện
truyền thông xã hội


Bài 36: Những nơi thờ
phượng


Bài 35: Thiên Chúa ở
đâu trong trái tim tôi?


Bài 34: Robot thánh


Bài 33: Sống cảm thức
cùng Giáo hội


Bài 32: Lập gia đình
theo luật Công giáo


Bài 31: Quan điểm của
Giáo hội Công giáo về các phương pháp ngừa thai


Bài 30: Có Thiên Chúa
thật không?


Bài 29: Cám dỗ tính dục


Bài 28: Chết trong an
bình?


Bài 27: Thái độ dành
cho những người thuộc giới tính thứ ba


Bài 26: Đức tin bén rễ
trong Chúa & hoà điệu với đời sống hằng ngày (phần 2)


Bài 25: Đức tin bén rễ
trong Chúa & hoà điệu với đời sống hằng ngày (phần 1)


Bài 24: Giống nhau
không?


Bài 23: Khoa học và đức
tin: Tưởng thù hóa ra bạn


Bài 22: Để tin vào
Thiên Chúa vô hình


Bài 21: Một đời để sống


Bài 20: Những ngày lễ
truyền tin của cuộc đời


Bài 19: Cảm nghiệm về
Thiên Chúa!


Bài 18: Kế hoạch của
Thiên Chúa trong đời ta


Bài 17: Nghiệp quả từ
góc nhìn của đức tin Công giáo


Bài 16: Tương thân
tương ái


Bài 15: Áo giáp chống
nạn


Bài 14: Đức tin kiến tạo
hòa bình và công bằng xã hội


Bài 13: Vấn đề truyền
giáo


Bài 12: Thờ kính ông
bà tổ tiên


Bài 11: Truyền giáo
cho người trẻ ngoại đạo


Bài 10: Bền đỗ trong ơn
gọi gia đình


Bài 09: Vấn đề “theo đạo
rồi mới cho cưới”


Bài 08: Gieo suy nghĩ
tốt


Bài 07: Nhanh từ từ
thôi


Bài 06: Hiện tượng
bóng ma


Bài 05: Vượt qua khủng
hoảng!


Bài 04: Vấn đề rước
Mình Máu Thánh Chúa


Bài 03: Đừng cám dỗ
nhau nhé!


Bài 02: Sao lại kỳ thị
người tu xuất?


Bài 01: Nhận định ơn gọi
cho cuộc đời