Chiều 23.9.2026, giáo phận Thái Bình cử hành thánh lễ mừng Năm Thánh kỷ niệm 90 năm thành lập, trong dịp Hội đồng Giám mục Việt Nam họp Hội nghị thường niên kỳ II năm 2026 tại đây.
Mặc dù ngày 9.3.1936, Đức Giáo Hoàng Piô XI mới ban Sắc chỉ Praecipuas inter Apostolicas thành lập giáo phận Thái Bình, tách khỏi giáo phận Bùi Chu, gồm hai tỉnh Thái Bình và Hưng Yên (nay cùng thuộc tỉnh Hưng Yên), nhưng lịch sử đón nhận Tin Mừng trên vùng đất này đã bắt đầu từ trước đó gần ba thế kỷ.
Năm 1638, cha Felice Morelli, một thừa sai dòng Tên người Ý, theo sông Hồng rồi rẽ vào sông Luộc, đến giảng đạo tại làng Bồ Trang, thuộc xứ Bồ Ngọc bây giờ. Từ đó, Tin Mừng dần được loan báo đến các làng khác trong vùng, tạo nên những xứ họ đạo. Theo thống kê năm 1939, tức ba năm sau ngày thành lập, giáo phận Thái Bình đã có 50 giáo xứ, 552 họ lẻ và khoảng 140.000 tín hữu. Đầu năm 1954, số giáo dân tăng lên 160.000 người. Sau năm 1954, số giáo dân còn lại khoảng 80.000 người. Đến đầu năm 2026, giáo phận có 154 giáo xứ, 295 giáo họ với hơn 142.000 tín hữu, 250 linh mục, 35 phó tế, 129 chủng sinh và 70 dự tu. Có 13 dòng tu nam và 10 dòng tu nữ đang phục vụ trên địa bàn giáo phận.
Ngoài đời sống đức tin, các hoạt động bác ái dành cho người nghèo và những người gặp hoàn cảnh khó khăn luôn được duy trì ở nhiều nơi. Caritas Thái Bình tổ chức khám bệnh, tư vấn sức khỏe, phát thuốc miễn phí tại các giáo xứ; hỗ trợ những gia đình khó khăn, người khuyết tật, bệnh nhân và những hoàn cảnh cần được giúp đỡ.
Cuối năm 2025, Đại hội Người Khuyết tật lần thứ 16 tại Trung tâm Lòng Chúa Thương Xót An Lạc quy tụ hơn 4.500 người khuyết tật. Các linh mục, tu sĩ, y bác sĩ, doanh nghiệp và tình nguyện viên cùng tham gia khám bệnh, tư vấn, phát thuốc, tặng xe lăn và tổ chức các gian hàng 0 đồng.
Liên đoàn Thiếu nhi Thánh Thể hiện có 126 xứ đoàn với hơn 15.000 đoàn sinh và hơn 12.000 huynh trưởng. Năm 2025, Tòa Giám mục Thái Bình đón gần 10.000 bạn trẻ từ 11 giáo phận thuộc Giáo tỉnh Hà Nội tham dự Đại hội Giới trẻ lần thứ XXI.
Từ những cộng đoàn đón nhận Tin Mừng đầu tiên vào thế kỷ XVII đến một giáo phận tràn đầy sức sống hôm nay, chặng đường 90 năm qua được khắc họa rõ nét qua từng mốc lịch sử. Nơi các giáo xứ, giáo họ, công tác giáo dục đức tin cho thiếu nhi, đồng hành với giới trẻ, đào tạo ơn gọi cũng như tinh thần sẻ chia với người nghèo khổ, bệnh tật vẫn đang diễn ra thường xuyên.
PV
