Tại Học viện Dòng Tên (số 19, đường 5, phường Linh Xuân, TPHCM), Câu lạc bộ Đọc sách I-nhã (IRC) là nơi quy tụ những người yêu sách, cùng đọc, chia sẻ và tìm cách kết nối tri thức với đời sống đức tin.
Ý tưởng thành lập câu lạc bộ bắt nguồn từ thao thức của linh mục Augustinô Nguyễn Minh Triệu – Giám đốc Thư viện, Trưởng ban Tông đồ Tri thức của dòng. Cha mong muốn tạo một không gian để người trẻ Công giáo đọc sách, nghiên cứu và cùng nhau tìm kiếm tri thức, tiếp nối truyền thống học hỏi của các thế hệ đi trước. Nguồn tư liệu phong phú cùng không gian thư viện sẵn có của nhà dòng đã trở thành nền tảng cho sự hình thành của câu lạc bộ. Ngày 7.4.2024 đánh dấu cột mốc chính thức khi cha Augustinô cùng các anh em trong dòng và những bạn trẻ mang chung thao thức đặt những viên gạch đầu tiên, với tên gọi ban đầu là CLB Đọc sách Thư viện Dòng Tên.
Thời gian đầu, CLB có 9 thành viên, sinh hoạt theo ba nhóm thuộc các lĩnh vực: Triết Thần Hội Ngộ, Khoa học Xã hội và Nhân văn, Khoa học Tự nhiên và Đức tin. Mỗi tháng, các nhóm chọn một cuốn sách để cùng đọc và chia sẻ. Nhìn lại giai đoạn khởi đầu, thầy phó tế Đaminh Phan Văn Quỳnh, chủ nhiệm tiên khởi của CLB chia sẻ: “Chúng tôi có chung một ước mơ, nhưng câu hỏi lúc đó đặt ra giống như câu hỏi mà thánh I-nhã và nhóm bạn của ngài từng trăn trở: ‘Quid Agendum?’ – nghĩa là ‘Phải làm gì?’”. Dù chưa có định hướng thật rõ ràng, những bước đi đầu tiên đã dần mở ra con đường cho CLB. Đây cũng là giai đoạn các thành viên xây dựng sự gắn kết, từ là người xa lạ thành người nhà.
Khoảng 4 tháng sau, CLB chính thức đổi tên thành CLB Đọc sách I-nhã. Cùng với việc đổi tên, cách tổ chức sinh hoạt cũng thay đổi: thay vì đọc sách theo từng nhóm, toàn bộ thành viên cùng đọc một cuốn sách mỗi tháng. Cách làm này mở ra nhiều cơ hội gặp gỡ hơn, giúp các thành viên làm quen và tiếp cận nhiều chủ đề. Đồng thời, xác lập định hướng đọc sách theo linh đạo I-nhã, với tinh thần đọc dưới nhãn quan Kitô giáo. Qua từng trang sách và những liên hệ với trải nghiệm cá nhân, các thành viên có dịp nhìn lại bản thân, suy ngẫm về cuộc sống dưới ánh sáng đức tin. Với CLB, đọc sách không chỉ là tiếp nhận tri thức mà còn là hành trình để “lý trí gặp gỡ đức tin”.
Hiện nay, CLB hoạt động dưới sự đồng hành của cha linh hướng Phêrô Trần Hoàng Chỉnh và cha cố vấn Phêrô Vũ Trung Hưng; quy tụ hơn 200 thành viên thuộc nhiều độ tuổi, ngành nghề khác nhau. Việc mở rộng hình thức sinh hoạt trực tuyến giúp thêm nhiều thành viên từ các tỉnh thành như TPHCM, Hà Nội, Huế, Cần Thơ… cùng tham gia. Với những thành viên ở xa, CLB phát triển các hoạt động online hỗ trợ việc đọc sách bằng các định dạng số phù hợp.
Biết đến CLB từ những ngày đầu, chị Hải Ly bộc bạch: “Từ thời cấp ba, tôi đã yêu thích đọc sách và mong có một nơi để những người cùng sở thích gặp gỡ, chia sẻ, học hỏi. Vì vậy, khi biết Dòng Tên có CLB Đọc sách I-nhã, tôi tham gia ngay. Điều giữ tôi ở lại không chỉ là sách, mà còn là tình thân nơi IRC. Từ những trang sách, mọi người chia sẻ với nhau cả câu chuyện cuộc sống, học tập và đức tin. Nhờ sự đồng hành của các thầy dòng Tên, CLB trở thành một cộng đồng để mọi người cùng trưởng thành. Với tôi, sách là điểm bắt đầu, còn những con người nơi đây mới là lý do để gắn bó”.
Qua hơn hai năm hoạt động, CLB Đọc sách I-nhã đã xây dựng được nhiều sinh hoạt đa dạng. Về học thuật, CLB duy trì các buổi chuyên đề sách định kỳ hằng tháng. Bên cạnh đó, CLB cũng tổ chức các thánh lễ, hành hương, dã ngoại, và tích cực gây quỹ bán sách cho các hoạt động bác ái xã hội.
Một buổi đọc sách chung thường diễn ra sau khi các thành viên đã hoàn thành cuốn sách của tháng, gồm hai phần. Ở phần đầu, lần lượt mỗi người kể về một chi tiết, nhân vật hay câu chuyện đã chạm đến mình, từ đó lắng nghe những cảm nhận của các thành viên. Sang phần hai, mọi người cùng nhìn lại và phân định: Qua những gì đã đọc và cảm nhận, mỗi người được mời gọi nhận ra điều gì? Thiên Chúa đang muốn nói gì với mình? Và khép lại bằng một đúc kết nhỏ cùng hướng đi cụ thể, để mỗi người mang những điều đọng lại từ trang sách vào chính đời sống thường ngày.
Là người từng trải nghiệm phương pháp đọc I-nhã, anh Thành Tuấn nhớ lại buổi thảo luận về cuốn sách Con đường chẳng mấy ai đi của M. Scott Peck: “Một bạn đã vẽ hai cột song song để đối chiếu những quy luật mà Scott Peck đề cập như trì hoãn sự thỏa mãn, nhận lãnh trách nhiệm và phụng sự sự thật…; đối chiếu với con đường thập giá trong linh đạo Kitô giáo, thể hiện qua tinh thần từ bỏ, khiêm nhường và sống chân thật…”. Anh cho rằng những điều mà một quyển sách tâm lý học hiện đại mô tả hóa ra lại rất gần những gì mà Tin Mừng đã nói từ rất lâu. Hiểu nôm na, cách đọc I-nhã là những gợi ý giúp người đọc phát hiện những mối liên hệ như thế.
Vì vậy mà theo chị Phương Thảo – Trưởng ban Hoạt động CLB nhiệm kỳ 2025-2026, hành trình tại đây bắt đầu từ những trang sách nhưng đã mở ra nhiều hơn thế: “Tham gia CLB là cơ hội để tôi làm bạn với sách nhiều hơn. Việc đọc sách giúp tăng khả năng tập trung và cũng là dịp để tôi có thêm những người bạn mới. Tôi mong CLB sẽ ngày càng lớn mạnh, được nhiều người biết đến, lan tỏa văn hóa đọc, và đặc biệt là biết suy ngẫm sách theo tinh thần của một người Công giáo”.
Như một khoảng lặng chậm rãi giữa nhịp sống hối hả với vô vàn hình thức giải trí nhanh, CLB Đọc sách I-nhã đã trở thành điểm hẹn thân thương cho những ai yêu sách và mong muốn gắn kết đức tin với đời sống thường nhật.
Thanh Thảo
