Người giữ lửa cho “nghị lực sống”

Có những công việc bắt đầu từ ước mơ. Có những hành trình tiếp nối bằng trách nhiệm. Nhưng cũng có những con đường được giữ vững đơn giản chỉ vì một chữ “thương”.

Đó là câu chuyện của chị Nguyễn Thị Vân, người con giáo xứ Xã Đoài (giáo phận Vinh), người tiếp tục hành trình mà anh trai – cố “Hiệp sĩ công nghệ thông tin” Nguyễn Công Hùng – để lại. Hơn một thập niên qua, chị cùng các cộng sự vẫn âm thầm giữ cho ngọn lửa của Nghị Lực Sống cháy sáng, mở ra cơ hội học nghề, việc làm cho hàng ngàn người khuyết tật trên khắp cả nước.

Tiếp nối “di sản” của lòng nhân ái

Cách đây hơn chục năm, ngày anh Nguyễn Công Hùng đột ngột qua đời, nhiều người nghĩ Nghị Lực Sống khó có thể tồn tại. Suốt thời gian dài trước đó, hình ảnh của anh gắn liền với trung tâm, khiến học viên khuyết tật và gia đình họ hoang mang, lo lắng liệu các lớp học có còn được duy trì.

Nhớ lại những ngày ấy, chị Vân gói gọn trong hai chữ: “Rối lắm”. Rối vì công việc bị ngắt quãng, vì trung tâm khi ấy chưa có bộ máy chuyên nghiệp lẫn nguồn tài chính ổn định, mọi hoạt động chủ yếu dựa vào đóng góp thiện nguyện. Chị Vân bồi hồi: “Ngày đó chúng tôi giống như rắn mất đầu vậy”. Giữa lúc chênh vênh nhất, chị được mọi người tin tưởng đặt vào vị trí chèo lái, bởi chị là em gái anh Hùng, và đã âm thầm đồng hành với trung tâm từ lâu.

Vân đã chọn cách củng cố niềm tin bằng hành động. Các lớp học cũ được duy trì, những khóa đào tạo mới liên tục được mở. Trung tâm nâng quy mô đào tạo lên khoảng 120 học viên mỗi năm, thay vì chỉ 1-2 lớp từ 15-30 học viên như trước. Các hoạt động cộng đồng cũng tổ chức thường xuyên hơn để khẳng định sự hiện diện của Nghị Lực Sống. Quyết định quan trọng nhất của chị lúc này là thay đổi cách thức tồn tại của trung tâm.

Trước đây, người cộng tác làm việc bằng tấm lòng, khi họ bận việc phải rời đi, áp lực lại dồn lên vai người điều hành. Không muốn tổ chức phụ thuộc vào một cá nhân, chị Vân tập trung phát triển thương hiệu Nghị Lực Sống bằng cách kiện toàn bộ máy: tuyển dụng giám đốc, bộ phận tuyển sinh, giáo viên, truyền thông, kế toán… Người làm việc được trả lương để nâng cao trách nhiệm và được ghi nhận: “Có bao nhiêu tiền tôi đều dồn vào thuê nhân sự”.

Lúc này, chị Ngô Thị Huyền Minh – đồng sáng lập trung tâm – đã kết nối lại được với một nguồn quỹ thiện nguyện ở Mỹ, giúp chia sẻ gánh nặng tài chính. Việc chuyên nghiệp hóa đội ngũ nhân sự là bước chuyển quan trọng giúp Nghị Lực Sống thoát khỏi mô hình tự phát để hướng tới một doanh nghiệp xã hội lâu dài.

Năm 2016, Nghị Lực Sống hoàn tất tư cách pháp nhân để vận hành minh bạch và tiếp cận các nguồn quỹ đối tác. Đến năm 2022, với sự đồng hành của cộng đồng doanh nhân, tổ chức chính thức chuyển đổi thành Công ty Cổ phần Nghị Lực Sống – Doanh nghiệp xã hội. Các doanh nhân không chỉ góp vốn mà còn mang đến kinh nghiệm quản trị, tư duy tổ chức và mạng lưới kết nối quý giá. 

Đào tạo bằng cái tâm, yêu thương và hướng đi thực tế

Dưới sự điều hành của chị Nguyễn Thị Vân, chương trình đào tạo chuyển từ lập trình sang các ngành nghề thực tế hơn với thị trường: thiết kế đồ họa, chỉnh sửa hình ảnh, dựng video…

Bên cạnh khóa chính quy (70 học viên), Nghị Lực Sống duy trì nhiều lớp ngắn hạn theo tuần hoặc chuyên đề, chú trọng cả chuyên môn lẫn kỹ năng sống. Các xu hướng mới như AI, TikTok, livestream được cập nhật linh hoạt theo hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến, mở rộng cơ hội cho học viên ở xa. Hiện tại, trung tâm đang tuyển sinh các ngành: Thiết kế đồ họa, Edit Video, Digital Marketing, Vận hành sàn Thương mại điện tử, Làm Affiliate bằng video/livestream và Chế tác trang sức Đậu bạc.

Nghị Lực Sống không “dạy trước rồi tìm việc sau” mà chủ động khảo sát nhu cầu của doanh nghiệp để xây dựng nội dung phù hợp. Nhiều đơn vị không chỉ tiếp nhận học viên sau tốt nghiệp mà còn trực tiếp tham gia đào tạo. Sự kết nối này giúp tỷ lệ học viên có việc làm sau khóa học luôn ở mức cao, trên 70%, có thời điểm đạt khoảng 90%.

Nhiều học viên đã thực sự thay đổi cuộc sống nhờ trung tâm. Chị Vân kể về thầy Vũ Phong Kỳ (sinh năm 1992, giáo dân xứ Trung Lao, giáo phận Bùi Chu) bằng giọng ấm áp. Ngày được cha xứ giới thiệu lên trung tâm, Kỳ yếu đến mức phải có người bồng bế, sinh hoạt phụ thuộc hoàn toàn vào người khác.

Không ngờ, cậu học rất nhanh. Sau khóa học 6 tháng, Kỳ được giới thiệu làm việc cho một công ty Đan Mạch, rồi trở thành giáo viên của chính Nghị Lực Sống. Sau hơn 10 năm gắn bó, anh đã mua được căn hộ riêng ở Linh Đàm (Hà Nội), phụng dưỡng cha mẹ và chăm lo cho anh em ở quê. Chị Vân tự hào: “Bạn ấy có tố chất, có khả năng truyền đạt và luôn truyền cảm hứng cho mọi người”.

Nghị Lực Sống còn nhiều câu chuyện như thế. Chị Nguyễn Thị Xuân (quê Nghệ An) từng chỉ học hết lớp 9, phải di chuyển bằng xe lăn. Sau khi học tại trung tâm và du học Úc trở về, chị đã mở công ty riêng, xây nhà cho cha mẹ và lo cho các em cháu học hành. Chị Vũ Thị Quyên (Hà Nội) cũng đi du học về, làm chủ doanh nghiệp và vẹn tròn chữ hiếu.

Ở thế hệ đàn em, Vũ Văn Đạt (22 tuổi) tưởng phải đầu hàng số phận với hai bàn tay co cứng, nay đã có thể sử dụng vi tính và viết bằng chân sau 3 tháng học. Đạt hiện được đánh giá cao trong lĩnh vực Video AI và đang lan tỏa thông điệp: “Hãy cố lên, cứ thử đi. Cứ thử đi, bạn làm được mà”.

Những tấm gương đó cho thấy người khiếm khuyết không thiếu khả năng, điều họ thiếu là cơ hội. Và Nghị Lực Sống chính là nơi mở ra cơ hội ấy.

 Không để ai bị bỏ lại phía sau

Từ những thành quả đó, trung tâm đang xúc tiến đặt cơ sở chi nhánh tại TPHCM trong năm nay để chào đón học viên các tỉnh thành phía Nam.

Theo chị Nguyễn Thị Vân, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Nghị Lực Sống – Doanh nghiệp xã hội, khi điều kiện tốt hơn, tiêu chí tuyển sinh của trung tâm cũng linh hoạt hơn. Những người gặp trở ngại lớn về vận động hoặc thính lực trước đây khó tiếp nhận thì nay vẫn có cơ hội học tập phù hợp.

Bên cạnh đào tạo nghề, Nghị Lực Sống xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ cộng đồng thu hút hơn 4.000 người tham gia thông qua các chương trình kỹ năng, thể thao, thời trang, giao lưu văn hóa… Trong đó, chương trình trao quà Tết đã gởi gần 1.700 phiếu mua sắm trực tuyến đến tận tay những người đồng cảnh ngộ ở vùng sâu, vùng xa, Tây Nguyên hay hải đảo.

Với chị Vân, hạnh phúc không nằm ở các con số thống kê, mà là nụ cười của học viên khi nhận tháng lương đầu tiên, là niềm vui của những gia đình khi con mình có thể tự lập, và là khoảnh khắc một người nhận ra mình vẫn sống hữu ích.

Dù nhận được nhiều giải thưởng trong nước lẫn quốc tế, chị Vân thừa nhận không ít lần rơi vào trạng thái kiệt sức. Những lúc ấy, đức tin là điểm tựa nâng đỡ chị. Hình ảnh chuỗi Mân Côi xăm trên ngón tay trái là lời nhắc nhở chị sống tín thác và thêm nghị lực trên hành trình phục vụ.

Ngọn lửa anh Nguyễn Công Hùng khởi lên năm nào vẫn đang được gìn giữ bằng sự chung tay của những tấm lòng vị tha. Chị Nguyễn Thị Vân cùng các cộng sự vẫn ngày ngày nhiệt tâm “giữ lửa”, để Nghị Lực Sống mãi là vườn ươm gieo niềm hy vọng giữa cuộc đời.

Sinh ra tại Nghệ An và mắc chứng teo cơ tủy sống từ khi mới vài tháng tuổi, chị Nguyễn Thị Vân đã vượt lên nghịch cảnh để trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu truyền cảm hứng cho cộng đồng người khuyết tật Việt Nam. Nghị lực ấy đã đưa chị vào danh sách Top 50 phụ nữ ảnh hưởng nhất Việt Nam do Forbes bình chọn năm 2019. Tiền thân của Nghị Lực Sống là nhóm “Nối vòng tay lớn” do cố “Hiệp sĩ Công nghệ thông tin” Nguyễn Công Hùng quy tụ những người khuyết tật cùng học tập và hỗ trợ nhau vươn lên. Từ khát vọng giúp người cùng cảnh ngộ có nghề nghiệp và sống tự lập, năm 2008, anh Hùng cùng em gái là chị Nguyễn Thị Vân và các cộng sự thành lập Trung tâm Nghị Lực Sống tại Hà Nội, nay là Công ty cổ phần Nghị Lực Sống – Doanh nghiệp xã hội. Tổ chức ra đời với sứ mạng đào tạo công nghệ thông tin, kỹ năng sống và kết nối việc làm cho người khuyết tật, mở ra cơ hội hòa nhập cộng đồng cho nhiều người yếu thế. Từ khát vọng xóa bỏ định kiến và trao quyền tự lập cho người đồng cảnh, Nghị Lực Sống đã trở thành mái nhà chung, giúp hàng ngàn người khuyết tật tự tin hòa nhập và khẳng định giá trị bản thân.

 

BÍCH VÂN