Nửa thế kỷ, cùng với sự thay đổi diện mạo đô thị của TPHCM về hạ tầng và cơ sở vật chất, những công trình của Giáo hội địa phương cũng có các biến chuyển mạnh mẽ. Nổi bật nhất, hơn một nửa trong tổng số 215 nhà thờ giáo xứ (205 thuộc TGP TPHCM và 10 nằm ở huyện Củ Chi nhưng thuộc giáo phận Phú Cường) trên địa bàn hành chánh của TPHCM đã được xây mới hoặc trùng tu quy mô lớn, chưa kể những nhà thờ giáo họ hay giáo điểm.
Tổng giáo phận TPHCM hiện nằm hoàn toàn trong TPHCM, trừ huyện Củ Chi, đã có lịch sử trên 180 năm – nếu tính từ ngày thành lập giáo phận Tây Đàng Ngoài năm 1844 – có tất cả 205 giáo xứ, được chia thành 14 giáo hạt. Mỗi giáo hạt trung bình có trên 12 giáo xứ, cụ thể giáo hạt có ít giáo xứ nhất là Phú Nhuận với 9 xứ đạo và nhiều nhất là hạt Hóc Môn và hạt Tân Sơn Nhì với 20 giáo xứ. “Non trẻ” nhất là giáo xứ Phanxicô Xavie thuộc hạt Tân Sơn Nhì, mới thành lập ngày 3.12.2024. Nếu lấy số liệu thống kê năm 1954 về số giáo xứ thuộc vùng Sài Gòn – Gia Định – Chợ Lớn là 39, mới thấy đã có một sự biến động rất lớn của cộng đồng Công giáo tại thành phố này. Nhiều nhất là sau đợt di dân năm 1954, chỉ từ năm 1954 đến năm 1958, đã có đến 79 giáo xứ mới được hình thành. Còn nếu chỉ tính từ 50 năm trở lại đây, cũng đã có hàng chục giáo xứ được thiết lập.
Sài Gòn từ xa xưa đã có rất nhiều nhà thờ đẹp, mang những dấu ấn kiến trúc có giá trị, xây dựng từ lâu đời như nhà thờ Chợ Quán, Đức Bà, Tân Định, Tân Quy, Hạnh Thông Tây, Xóm Chiếu, Chợ Đũi, Cha Tam, Thủ Đức, Chí Hòa…, và thành phố Hồ Chí Minh 50 năm qua cũng liên tiếp có những ngôi thánh đường mới, phong phú về quy cách, độc đáo về kiến trúc; đôi khi đường nét thánh đường còn mang dáng dấp văn hóa từng vùng dân cư mà cộng đồng giáo dân tại đó xuất phát… Rất đa dạng. Đặc biệt, với phần lớn giáo xứ hình thành sau năm 1954, tập trung bà con từ miền Bắc vào, gần như sau năm 1975 đã xây mới lại thánh đường, do trước đó là khoảng thời gian ổn định cuộc sống, nên nhà thờ thường chỉ mới làm đơn giản. Trong khuôn khổ của một bài viết ít nhiều mang tính chất thống kê và điểm qua những công trình nhà thờ nổi bật xây dựng trong 50 năm qua, chúng tôi ước mong phần nào sẽ giúp độc giả có cái nhìn khái quát về những đổi thay trong đời sống đạo tại một thành phố sôi động vào bậc nhất nước.
Giáo hạt Bình An
Hạt Bình An có địa bàn gói trọn trong quận 8 của TPHCM, hiện có 13 nhà thờ. Trước 1975, khu vực này ghi nhận ít nhà thờ kiên cố, nhưng hiện nay chỉ tính con đường Phạm Thế Hiển đã gần như là đường có mật độ nhà thờ cao nhất trong TGP TPHCM. Các nhà thờ trong hạt được xây sau 1975 gồm nhà thờ Bình An Thượng – xây năm 1990, do Đức cố TGM Phaolô Nguyễn Văn Bình dâng thánh lễ tạ ơn và đặt viên đá đầu tiên – đến năm 1993 thì khánh thành; nhà thờ Bình Đông xây năm 1994, hoàn thành 1995; nhà thờ Bình Sơn đặt viên đá đầu tiên xây năm 2011 và hoàn thành sau đó không lâu; gx Bình Minh từ giáo điểm truyền giáo Cây Sung sau 1975, bắt đầu xây dựng nhà thờ ở khu đất trống, qua nhiều thay đổi đến năm 2001 có thánh đường mới khang trang như hiện nay; gx Bình Xuyên hình thành từ 1964, nhưng trước tình trạng nhà thờ cũ xuống cấp trầm trọng, bị ngập lụt sâu đã tiến hành xây dựng lại, đặt viên đá đầu tiên năm 1997, hoàn thành sau một năm; gx Bình Thuận thành lập năm 1955, sau nhiều thay đổi cũng khởi công xây dựng nhà thờ vào ngày 30.4.2016, thánh lễ tạ ơn khánh thành và cung hiến bàn thờ diễn ra vào sáng ngày 9.7.2022; gx Bình Thái năm 1970 xây nhà thờ đầu tiên và nhà thờ thứ hai xây vào năm 2006, sau đó đại tu thánh đường và làm các công trình phụ dài từ năm 2016-2020; gx Mông Triệu thành lập năm 1994, cũng đã xây nhà thờ mới vào năm 1999.
Hạt Chí Hòa
Hạt Chí Hòa có địa bàn gói gọn trong quận Tân Bình gồm 17 giáo xứ, chủ yếu đều là các xứ đạo mới hình thành sau 1954, trừ họ đạo Chí Hòa có từ năm 1771. Phần nhiều nhà thờ trong hạt này được xây sau khi an cư trong khoảng những năm 60. Có những nhà thờ đã xây mới lần hai trong khoảng 50 năm trở lại đây, là nhà thờ Nam Hòa, sau 4 năm vận động bà con tiết kiệm, ngày 7.1.1996, Đức cha Alexis Phạm Văn Lộc đã chủ sự thánh lễ đặt viên đá đầu tiên để xây dựng ngôi nhà thờ kiên cố như thấy hiện nay; nhà thờ Nam Thái ngày 8.12.1993 được Đức Giám mục Batôlômêô Nguyễn Sơn Lâm chủ tế thánh lễ đặt viên đá đầu tiên, ngày 1.1.1995 khánh thành ngôi thánh đường mới; nhà thờ Nghĩa Hòa gần đó cũng xây dựng lại năm 1995; nhà thờ Vinh Sơn (khu Nghĩa Hòa) từ năm 1996 cũng nhà thờ mới; nhà thờ Vinh Sơn (khu Ông Tạ) xây năm 2000; nhà thờ Khiết Tâm hoàn thành tháng 6.2024; Lộc Hưng vào tháng 8.2023. Với tổng diện tích 1.200 mét vuông, ngôi nhà thờ Lộc Hưng khá bề thế gồm tầng trệt làm hội trường và lầu 1 là nơi thờ phượng. Thánh đường Lộc Hưng được xây dựng với kiến trúc Gothic và Roman kết hợp.
Hạt Gia Định
Địa bàn hạt Gia Định nằm trong quận Bình Thạnh gồm 14 giáo xứ, trong đó có Thị Nghè, Thánh Martino, Gia Định là những nhà thờ lâu đời, trên trăm năm. Những nhà thờ mới xây sau 1975 bao gồm Phú Hiền và Đức Mẹ Vô Nhiễm xây mới năm 1990; Bình Lợi năm 2000; Chính Lộ khởi công 2001 và hoàn thành năm 2003; nhà thờ Thanh Đa bắt đầu xây dựng từ 1988 và khánh thành vào năm 1993, sau đó có trùng tu và sửa chữa nhà thờ vào năm 2019 và hoàn thành sau đó một năm. Nổi bật về kiến trúc có nhà thờ Mông Triệu bắt đầu khởi công từ 2008, Đức Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn đã về chủ sự thánh lễ khánh thành và cung hiến thánh đường mới dâng kính Mẹ Maria Mông Triệu ngày 14.8. 2011.
Giáo hạt Gò Vấp
Hạt Gò Vấp nằm trong quận Gò Vấp với 11 giáo xứ (hạt Xóm Mới cũng nằm trong quận Gò Vấp). Hai nhà thờ Hạnh Thông Tây và Gò Vấp có lịch sử lâu đời nhất. Hạnh Thông Tây từ ban đầu khi xây dựng không chỉ kiên cố, đẹp mắt mà còn mang nhiều giá trị mỹ thuật. Nhà thờ Gò Vấp vị trí ban đầu không phải nằm ở đây mà đã có vài lần xây sửa thay đổi vị trí cho tới 1997 mới bắt đầu đặt viên đá đầu tiên xây mới như hiện nay. Quá trình xây dựng cũng mất 10 năm, nên năm 2007 mới khánh thành; nhà thờ Bến Cát cung hiến thánh đường năm 2003, sau 3 năm xây dựng và hoàn thiện; nhà thờ Bến Hải cũng là một trong ngôi thánh đường xây mới theo mô hình kiến trúc Gothic cách điệu, bắt đầu từ năm 2006, khánh thành năm 2010; nhà thờ Đức Tin đặt viên đá đầu tiên 1997 và xây dựng hoàn thành 1998; nhà thờ Vĩnh Hiệp bắt đầu xây sửa từ những năm 1992-1994, đến 2001-2005 nới rộng nhà thờ, mua thêm đất và cuối năm 2005 bắt đầu xây dựng với diện tích gần 500m2 gồm tầng hầm, nhà nguyện; nhà thờ Hòa Bình cung hiến năm 2006.
Giáo hạt Hóc Môn
Giáo hạt Hóc Môn gồm hai quận là quận 12 và Hóc Môn, là hạt khá đa dạng các giai đoạn thành lập xứ đạo. Trong đó có họ đạo cổ Tân Quy thành lập 1881, Chợ Cầu (1869), Tân Đông (1864), còn lại đa số là thành lập sau 1954 và có vài họ đạo mới chỉ thành lập khoảng năm 1999, 2000, 2005. Những nhà thờ xây mới gồm Ba Thôn năm 1983 được cấp giấy phép xây dựng nhà thờ, năm 1984 khởi công và năm 1987 hoàn thành; nhà thờ Bùi Môn cuối 1995 đặt viên đá đầu tiên và khánh thành sau một năm, kế theo đã xây thêm một hội trường 2 tầng, với nhiều phòng học giáo lý, nhà chờ Phục Sinh…; nhà thờ Bạch Đằng cung hiến năm 2002; nhà thờ Cầu Lớn xây mới năm 2003; nhà thờ Châu Nam xây dựng tái thiết năm 1997, hoàn thành năm 1998; nhà thờ Chợ Cầu cung hiến vào ngày 29.10.2015, do Đức TGM Phaolô Bùi Văn Đọc chủ tế; ngoài ra, nhà thờ Bà Điểm đã đặt viên đá đầu tiên khởi công vào năm 2021, được đánh giá là có quy mô lớn và đến nay vẫn chưa hoàn thành; nhà thờ Đông Quang cũng là một công trình nhà thờ lớn được hoàn thành vào 2018, sau 3 năm xây dựng, dài 65m, rộng 28m, tổng diện tích sử dụng 5.000m2, phục vụ sinh hoạt cho hơn 4.000 tín hữu Đông Quang và hàng ngàn di dân trong khu vực xung quanh; xứ Lạc Quang năm 2000-2001 tiến hành xây mới thánh đường, nhà xứ, nhà giáo lý; nhà thờ Tân Thịnh khánh thành năm 2003, trước đó là nhà nguyện xây tạm; nhà thờ Trung Mỹ Tây xây mới vào năm 2010. Trong số những nhà thờ được xây mới trong hạt Hóc Môn phải kể đến nhà thờ Tân Đông, cung hiến 2019. Thánh đường Tân Đông có ba chóp nhọn vươn cao nên đứng ở đâu quanh các con đường gần nhà thờ cũng đều thấy rất rõ. Có lịch sử hình thành từ sớm vào 1864, chỉ với ít giáo dân thuộc làng Tân Đông, ít ai có thể tưởng tượng nhà nguyện lụp xụp thuở ban đầu trải qua bao khó khăn theo hành trình đức tin đã có diện mạo như hôm nay, với số giáo dân lên đến 12 ngàn người.
Giáo hạt Tân Sơn Nhì
Hạt Tân Sơn Nhì có 19 xứ đạo rải rác ở các quận Tân Bình, Bình Chánh, Bình Tân và Tân Phú. Đây là giáo hạt mà các nhà thờ phần nhiều có lượng giáo dân đông đảo, kèm số lượng di dân lớn. Ngay cả các xứ đạo mới hình thành như Bình Thuận, Gò Mây, Thiên Ân cũng có số giáo dân lên đến trên chục ngàn người. Lý do này thúc đẩy việc xây dựng nhà thờ thường ưu tiên mặt bằng rộng rãi. Các nhà thờ ở hạt Tân Sơn Nhì cũng khá lớn. Sau 1975, hạt Tân Sơn Nhì có rất nhiều nhà thờ xây mới. Đầu tiên kể đến là Bình Chánh, được xây vào 1999; kế theo là xứ Bình Thuận có trên 20.000 giáo dân và nhu cầu về thánh đường lớn luôn rất nóng, cuối năm 2009, giáo xứ Bình Thuận đã cung hiến thánh đường mới, là nhà thờ thứ 3 sau hai thánh đường xây dựng năm 1966 và năm 1995; gx Gò Mây dù chỉ thành lập chính thức từ 2006 nhưng đến nay đã có trên 11.000 tín hữu, nên từ tháng 8.2022 đã khởi công xây nhà thờ, đến nay công trình đã gần hoàn thành với sức chứa lớn; nhà thờ Nhân Hòa sau vài lần xây sửa đã chính thức có ngôi thành đường mới vào năm 1996; nhà thờ Phú Trung năm 1996 đã khởi công xây dựng ngôi thánh đường mới và hoàn thành năm 1998; Tân Hương có số giáo dân hiện nay gần 10.000, có ngôi thánh đường đầu tiên được xây dựng năm 1972, năm 1989 bắt đầu được xây lại khang trang, khánh thành năm 1993 và được xây mới lại gần nhất vào năm 2002; nhà thờ Tân Phú cũng có số tín hữu ngang với Tân Hương năm 1997 khánh thành ngôi nhà thờ mới rộng lớn hơn cho phù hợp với sự phát triển, 10 năm sau ngày cung hiến thánh đường giáo xứ Tân Phú trùng tu thêm, khang trang như ngày nay; năm 1996, xứ Tân Thái Sơn đã xây dựng nhà thờ mới, và năm 2005 xây ngôi thánh đường lớn hơn; năm 2009, trong hạt Tân Sơn Nhì có nhà thờ xứ Tân Thành khánh thành; nhà thờ Tân Việt hoàn thành năm 1991, đến năm 2009 có trùng tu lại như thấy hiện nay; ngoài ra còn có nhà thờ Thánh Phaolô xây năm 1999, nhà thờ Thiên Ân xây năm 2000, nhà thờ Ninh Phát khánh thành tháng 9.2024 và nhà thờ Phú Thọ Hòa là thánh đường khánh thành sớm nhất sau 1975, khi khởi sự vào đầu 1973 và hoàn thành vào cuối năm 1975.
Giáo hạt Phú Nhuận
Hạt Phú Nhuận là giáo hạt có số nhà thờ ít nhất, nhưng cũng có nhiều đổi thay bộ mặt xứ đạo trong nửa thế kỷ qua. Dù diện tích các nhà thờ thuộc hạt này khá khiêm tốn, số giáo dân cũng không nhiều, song không ít thánh đường đẹp, được xây dựng sau năm 1975, như nhà thờ Đa Minh – Ba Chuông với không gian thanh thoát, mang dáng dấp Á Đông, đã tạo được điểm nhấn về kiến trúc, chăm chút nhiều đến mỹ thuật thánh; nhà thờ Tân Hòa là một công trình đẹp, mô phỏng theo hình dáng ngôi đình Việt Nam; nhà thờ Phú Hạnh năm 1989 được xây kiên cố và mang dáng dấp như ngày nay; nhà thờ Phú Lộc dù diện tích rất nhỏ, khoảng bằng 3 căn nhà bình thường, nhưng đã xây dựng thành thánh đường vào năm 1989; nhà thờ Thánh Mẫu tách ra từ giáo xứ Phú Hạnh và là giáo xứ thứ 203 của TGP TPHCM, xây nhà thờ năm 2015, sau một năm thành lập.
Giáo hạt Tân Định
Hạt Tân Định có địa bàn thuộc quận 1 và quận 3, gồm 11 xứ đạo. Giáo xứ đời lâu nhất là Tân Định, thành lập năm 1861 và mới nhất là Thánh Gia, năm 1998. Nhà thờ Vườn Xoài được xây dựng sớm nhất sau 1975. Cuối 1980, với bài sai của Đức Tổng Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình, cha Phêrô Phan Khắc Từ đã trở thành cha chánh xứ Vườn Xoài, và việc đầu tiên là cha đã tiến hành khởi công xây dựng thánh đường vào ngày 1.11.1981, tròn 2 năm sau thì khánh thành; nhà thờ Thánh Gia được xây dựng 1999; nhà thờ An Phú ban đầu là nhà thờ cũ trên nền trũng nhỏ hẹp, trải qua nhiều lần xây sửa, giáo xứ đã xây mới nhà thờ vào đầu năm 2009; năm 2022, giáo xứ Bùi Phát đại tu nhà thờ và giáo xứ Công Lý hoàn thành xây dựng thánh đường mới; giáo xứ Thánh Gioan Phaolô II cung hiến nhà thờ vào ngày 1.10.2017, sau hai năm xây dựng.
Giáo hạt Phú Thọ
Hạt Phú Thọ có địa bàn trải ở các quận Q.3, Q.10, Q.11, Q.Tân Bình và Q.Tân Phú với tổng 15 giáo xứ. Các xứ đạo trong hạt hầu hết được hình thành sau 1954, trừ giáo xứ Hòa Hưng thành lập năm 1946. Những nhà thờ được xây mới gồm nhà thờ Bắc Hà khánh thành năm 2010 sau hai năm đặt viên đá đầu tiên; gx Hòa Hưng xây mới nhà thờ năm 1990-1992; thánh đường xứ Thánh Phaolô (Q.10) được cung hiến vào 1998 sau 2 năm xây dựng; nhà thờ Phú Hòa khởi công năm 2006 và khánh thành 2008; nhà thờ Phú Bình khởi công năm 2008 và khánh thành ngày 17.4.2010; nhà thờ Vĩnh Hòa được khởi công xây dựng giữa năm 2004 và cung hiến vào 2007; nhà thờ Thánh Giuse cung hiến cuối 2023.
Giáo hạt Sài Gòn – Chợ Quán
Hạt Sài Gòn – Chợ Quán có địa bàn thuộc các quận 1, 3, 5 và 6 gồm 17 giáo xứ, là hạt có các họ đạo cổ xưa là Chợ Quán (1720), Chợ Đũi (1859), Cầu Kho (1863), Phanxicô Xaviê (1865), Chánh Tòa (1880), Jeanne D’arc (1871). Điểm đặc biệt là các thánh đường ở các họ đạo này đều được gìn giữ dù đã trên trăm tuổi. Có các nhà thờ được xây mới là Mạc Ty Nho khởi công nâng cấp vào năm 1999 và nhà thờ Chúa Hiển Linh cung hiến tháng 7.2024…
Giáo hạt Thủ Đức
Hạt Thủ Đức có tất cả 12 giáo xứ nằm trong địa bàn thành phố Thủ Đức với các nhà thờ được xây mới là nhà thờ Tam Hải khánh thành năm 2004; nhà thờ Fatima Bình Triệu cung hiến năm 2017, dịp kỷ niệm 100 năm Đức Mẹ hiện ra tại Fatima Bồ Đào Nha (1917-2017); nhà thờ Xuân Hiệp được Đức Tổng giám mục Phaolô Bùi Văn Đọc chủ sự nghi thức cung hiến bàn thờ và thánh đường Xuân Hiệp ngày 31.1.2018; nhà thờ Khiết Tâm được Đức cha Giuse Nguyễn Năng dâng thánh lễ tạ ơn, khánh thành vào ngày 13.5.2022.
Giáo hạt Thủ Thiêm
Giáo hạt Thủ Thiêm có tổng cộng 17 giáo xứ, lâu đời nhất có giáo xứ Thánh Gẫm (1848) và Thủ Thiêm (1859). Các xứ còn lại thành lập trong các giai đoạn những năm 60, 70, có những nhà thờ xây mới sau 1975 gồm nhà thờ Cao Thái năm 1984; Minh Đức năm 1990; Phú Hữu năm 1999; Thánh Linh năm 2003; Công Thành năm 2004; Thánh Gẫm 2006; Mỹ Hòa 2007; Thánh Tâm năm 2011; Thiên Thần năm 2013; Tân Lập 2015; và mới nhất là Thánh Giuse Thợ năm 2025. Các công trình nhà thờ được xây dựng với quy mô khác nhau, đã giúp cho đời sống đạo thêm triển nở, thuận lợi.
Giáo hạt Xóm Chiếu
Hạt Xóm Chiếu nơi có địa bàn thuộc hai quận 4 và 7 cùng hai huyện là Nhà Bè và Cần Giờ, có tổng cộng 14 xứ đạo. Những nhà thờ được xây mới gồm An Thới Đông xây năm 2018, nằm huyện đảo Cần Giờ; nhà thờ Phú Xuân xây mới năm 1998; Mẫu Tâm năm 2010; An Phú năm 2011; Thuận Phát năm 2013 và Tắc Rỗi năm 2014…
Hạt Xóm Mới
Hạt Xóm Mới với 15 giáo xứ, tập trung toàn bộ trong địa bàn quận Gò Vấp. Đây là giáo hạt có các giáo xứ được thành lập sau năm 1954, bởi cộng đồng giáo dân di cư từ ngoài Bắc vào, trừ địa danh An Nhơn đã có giáo đoàn từ xa xưa nhưng về sau không còn là giáo xứ, cho tới năm 1966. Trong số các nhà thờ được xây mới trong giáo hạt, có nhà thờ An Nhơn được giáo xứ xây dựng cùng với nhiều công trình gồm nhà mục vụ, tượng đài…, giai đoạn năm 1983-1999; năm 1997, giáo xứ Lạng Sơn hoàn thành tái thiết ngôi thánh đường; nhà thờ Hà Nội sau nhiều lần tu sửa, đến năm 2002 đã bắt đầu khởi công xây dựng nhà thờ mới; nhà thờ Hoàng Mai trải qua nhiều lần xây sửa từ năm 1985 đến năm 2000; nhà thờ xứ Bắc Dũng bắt tay vào xây mới từ đầu 2013 và khánh thành giữa năm 2014; giáo xứ Lam Sơn đặt viên đá xây dựng nhà thờ ngày 11.12.2004, 3 năm sau thì có nhà thờ mới; nhà thờ Nữ Vương Hòa Bình sau 1975 có hai lần xây mới: năm 1981 là ngôi thánh đường lợp tôn, tường gạch, nền xi măng đơn sơ và nhà thờ ngày nay xây năm 2000; giáo xứ Tân Hưng năm 1992 đặt viên đá đầu tiên xây nhà thờ và hoàn thành năm 1994; hiện có số giáo dân lớn nhất hạt (khoảng trên 12.000), Thạch Đà khởi công xây dựng kiên cố vào năm 1971, hoàn thành năm 1975, đến năm 1997 thì đại tu và cung hiến ngày 2.12.2000; xứ đạo Trung Bắc từ sau 1975 đã chứng kiến sự thay đổi hai lần diện mạo ngôi thánh đường, lần đầu vào năm 1991 và lần gần nhất vào cuối năm 2019; bà con xứ Tử Đình sau 1975 có ngôi thánh đường mới khởi công xây năm 1989 và khánh thành năm 1993; nhà thờ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp đặt viên đá đầu tiên 1992 và cung hiến thánh đường ngày 20.9.2003. Như vậy, hạt Xóm Mới trong 50 năm qua chỉ có 3 nhà thờ chưa xây mới là Hà Đông, Thái Bình và Hợp An, do những xứ đó vừa khánh thành nhà thờ vài năm trước thời điểm 1975. Dầu vậy, tại những giáo xứ này, nhiều công trình phụ trợ đã được kiến tạo sau trong 50 năm qua.
Giáo hạt Củ Chi, giáo phận Phú Cường
Hạt Củ Chi thuộc giáo phận Phú Cường, có 10 giáo xứ thuộc huyện Củ Chi. Các nhà thờ trong giáo hạt Củ Chi đóng vai trò quan trọng trong đời sống tôn giáo tại TPHCM, với 9/10 nhà thờ được xây mới hoặc trùng tu, đánh dấu những bước phát triển đáng kể.
Giáo xứ Mỹ Khánh vào khoảng năm 1989-1990 đã xây dựng lại nhà thờ mới khang trang rộng rãi; giáo xứ Phú Hòa Đông có lịch sử lâu đời trong hạt Củ Chi và trải qua nhiều lần xây sửa nhà thờ, năm 1992 đã xây mới nhà thờ và nhà xứ; giáo xứ Bắc Đoàn thành lập vào năm 1954, ngôi nhà thờ hiện nay đã được xây lại từ năm 1994; họ đạo Tân Quy trước năm 2000 là giáo họ của xứ Phú Hòa Ðông và lên giáo xứ năm 2000, xây nhà thờ và nhà xứ mới năm 2002; nhà thờ Củ Chi hoàn thành và cung hiến vào ngày 1.5.2003; nhà thờ Bắc Hà được khởi công vào năm 2004, khánh thành năm 2007; nhà thờ Sơn Lộc khởi công xây nhà thờ mới vào tháng 3.2013, khánh thành ngày 5.12.2015; giáo xứ Tân Thông được thành lập vào 1971, khánh thành nhà thờ mới ngày 19.1.2019; giáo xứ Lô 6, xã An Nhơn Tây được thành lập năm 2017 và hai năm sau, tức năm 2019 đã có thánh đường mới.
*
Như vậy là trong tổng số 215 giáo xứ tại TPHCM, sau 50 năm đã có hơn 120 nhà thờ xây mới, chiếm quá một nửa. Con số này không chỉ phản ảnh sự phát triển mạnh mẽ về đời sống đạo và cơ sở vật chất của Giáo hội Công giáo địa phương, mà còn là minh chứng sống động rằng thành phố luôn quan tâm, tạo điều kiện và đáp ứng kịp thời nhu cầu tâm linh của đồng bào. Những ngôi thánh đường và đời sống của bà con giáo dân là một phần của sự phát triển đa dạng trong nửa thế kỷ qua.
MINH HẢI
