Hội đồng Giám mục Việt Nam trở lại Rome sau 8 năm

Trong các ngày từ 20-27.4.2026, Hội đồng Giám mục Việt Nam hành hương về Rome, để viếng mộ hai Thánh tông đồ Phêrô và Phaolô, yết kiến Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, gặp gỡ giáo triều, cùng bàn thảo nhiều vấn đề hệ trọng liên quan trực tiếp đến đời sống đức tin của cộng đoàn Dân Chúa trên quê hương Việt Nam.

Chuyến viếng thăm lần này diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, khi mối quan hệ Việt Nam – Tòa Thánh đang có những bước tiến vượt bậc. Năm 2023, Tòa Thánh đã chính thức thiết lập Văn phòng đại diện và bổ nhiệm vị Đại diện thường trú tại Việt Nam – Đức Tổng Giám mục Marek Zalewski. Nhiều cuộc gặp cấp cao từ các vị lãnh đạo song phương đã tiếp tục duy trì, nhất là Nhóm Công tác hỗn hợp Việt Nam – Vatican đều đặn có những phiên họp định kỳ nhằm trao đổi, đáp ứng trước những nhu cầu thực tế phong phú. Mới đây, trong chuyến thăm, làm việc tại Tòa Thánh vào đầu tháng 4.2026, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chuyển thư của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mời Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sang thăm Việt Nam trong thời gian tới. Đức Lêô XIV đã cám ơn và nhận lời mời thăm dải đất hình chữ S, nơi hạt giống đức tin đã bén rễ gần 500 năm và hiện nay, có hơn 7.57 triệu giáo dân Công giáo, chiếm tỷ lệ 7.4% dân số, với hơn 8.300 linh mục và gần 28.500 tu sĩ nam nữ.

Cách đây 8 năm, tháng 3.2018, các vị chủ chăn của 26 giáo phận trên toàn quốc đã thực hiện cuộc hành hương (Ad Limina) theo giáo luật. Cùng cần nói thêm, lúc bấy giờ, Giáo hội tại Việt Nam vẫn chưa thành lập giáo phận Hà Tĩnh. Còn chuyến hành hương lần này có 32 giám mục đến từ 27 giáo phận (không kể Đức cha Gioan Baotixita Nguyễn Quang Tuyến, Giám mục phụ tá TGP TPHCM và Đức cha Gioan Baotixita Nguyễn Quốc Hưng, Giám mục phó giáo phận Qui Nhơn, cả hai vị vừa được bổ nhiệm cùng ngày 11.4.2026 – không kịp thời gian chuẩn bị cho hành trình).

Đức cha Giuse Đỗ Mạnh Hùng – Tổng Thư ký HĐGMVN – nhấn mạnh rằng ngoài ý nghĩa truyền thống, đây là thời gian để các Giám mục cùng nhau cầu nguyện và phân định hướng đi cho Giáo hội Việt Nam trong sự hiệp thông với Hội Thánh toàn cầu. Chính vì thế, chương trình làm việc dày đặc bao gồm các buổi trao đổi với phủ Quốc vụ khanh Tòa Thánh, Ban Thư ký Thượng Hội đồng Giám mục, Tối cao Pháp viện Tông tòa (Segnatura Apostolica), Ủy ban Bảo vệ Trẻ em cùng 13 Bộ của Tòa Thánh. Đoàn cử hành các thánh lễ tại Đền thờ Thánh Phêrô, Đền thờ Đức Bà Cả, Đền thờ Thánh Gioan Lateranô và Đền thờ Thánh Phaolô Ngoại Thành, dâng lễ tại nhà thờ Santa Maria della Scala – nơi có phần mộ của Đức Hồng y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận. Đặc biệt, Hội nghị thường niên kỳ I/2026 của HĐGMVN cũng được tổ chức ngay tại “kinh thành muôn thuở” này.

 

Khởi đầu chuỗi hoạt động, ngày 20.4.2026, các vị chủ chăn đã làm việc với Bộ Giáo lý Đức tin. Đức Hồng y Victor Fernandéz, Tổng trưởng Bộ Giáo lý Đức tin đã lắng nghe báo cáo của Ủy ban Giáo lý Đức tin trực thuộc HĐGMVN, đánh giá cao đời sống đức tin vững mạnh của tín hữu Việt Nam và những định hướng mục vụ mà HĐGMVN đang thực hiện để hướng tới kỷ niệm 500 năm Tin Mừng được rao giảng trên quê hương. Ngài nhấn mạnh việc loan báo Tin Mừng phải là trọng tâm của mọi hoạt động mục vụ. Tiếp nối chương trình nghị sự, HĐGMVN đã gặp Bộ Phụng tự và Kỷ luật Bí tích. Đức Hồng y Arthur Roche, Tổng trưởng đã bàn luận với HĐGMVN một số chủ đề nổi bật như việc phê duyệt bản dịch Kinh Thánh dùng trong phụng vụ của HĐGMVN đã tiến hành những năm qua; sử dụng thánh nhạc trong phụng vụ, hội nhập văn hóa… Ngài cho rằng, trong các thực hành cần “phân định thận trọng và trung thành với tinh thần phụng vụ của Giáo hội hoàn vũ”.

Cũng trong khuôn khổ ngày làm việc đầu tiên, đoàn HĐGMVN đã có cuộc trao đổi thân tình với Ủy ban Tòa Thánh về Bảo vệ Trẻ em. Đức cha Tổng Thư ký HĐGMVN Giuse Đỗ Mạnh Hùng đã trình bày những chương trình mà HĐGMVN đang thực hiện. Ủy ban đã chia sẻ với các Đức Giám mục về những vấn đề thời sự của Giáo hội, cùng với đề cương và chương trình huấn luyện cụ thể sẽ được thực hiện trong thời gian tới tại Việt Nam. Sau cuộc gặp này, HĐGMVN đã làm việc với Bộ Đối thoại Liên tôn. Ðức ông Indunil Kodithuwakku – Thư ký Bộ Ðối thoại Liên tôn của Tòa Thánh đã biểu dương các hoạt động đối thoại liên tôn đa dạng tại Việt Nam. Ngài lưu ý, mục vụ đối thoại liên tôn không phải là một chiến thuật chinh phục, nhưng là thái độ tôn trọng và tìm kiếm chân lý.

Sang ngày làm việc thứ hai, 21.4.2026, HĐGMVN đã viếng thăm Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống; Bộ Phát triển Con người toàn diện; Bộ Cổ võ Hiệp nhất Kitô hữu.

Thăm Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống, Đức cha Chủ tịch Ủy ban Giáo dân Giuse Trần Văn Toản đã đại diện HĐGMVN trình bày về những hoạt động mục vụ giáo dân, gia đình và sự sống tại Việt Nam; những ưu tư mục vụ gia đình, giới trẻ, người cao tuổi, và các phong trào giáo dân tại Việt Nam. Đức cha Thư ký và các chuyên viên của Thánh bộ đã bày tỏ niềm vui về những cố gắng mục vụ và sự năng động của Giáo hội tại Việt Nam, nêu lên những định hướng cho mục vụ gia đình, giới trẻ và mời gọi các bạn trẻ Việt Nam tham dự Đại hội Giới trẻ Thế giới năm 2027 được tổ chức tại Seoul, Hàn Quốc.

Tại Bộ Phát triển Con người toàn diện, Đức cha Giuse Nguyễn Đức Cường, Chủ tịch Uỷ ban Phát triển con người toàn diện, đã chia sẻ về những hoạt động trong lĩnh vực bác ái, di dân, phát triển con người toàn diện và bảo vệ môi sinh. HĐGMVN đã nhận được sự khích lệ, và gợi mở các hoạt động. Làm việc với Bộ Cổ võ Hiệp nhất Kitô hữu, Đức Tổng Giám mục Giuse Vũ Văn Thiên, Phó Chủ tịch HĐGMVN đã nêu lên các hoạt động cổ võ sự hiệp nhất giữa các Kitô hữu tại Việt Nam. Bộ đã có những trao đổi và đưa ra những định hướng, trong việc đối thoại và nỗ lực hiệp nhất giữa các Kitô hữu.

Buổi chiều cùng ngày, lúc 17 giờ (giờ Rome), HĐGMVN đã dâng thánh lễ cầu nguyện cho Đấng Đáng kính Đức Hồng y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận tại nhà thờ Santa Maria della Scala. Thánh lễ do Đức cha Matthêô Nguyễn Văn Khôi, Giám mục giáo phận Qui Nhơn chủ tế, với sự tham dự của đông đảo linh mục, tu sĩ và giáo dân đang học tập, làm việc tại Rome.

Tiếp tục hành trình Ad Limina Apostolorum, thứ Tư ngày 22.4.2026, phái đoàn Hội đồng Giám mục Việt Nam (HĐGMVN) đã chào thăm Bộ Giáo sĩ và Bộ Truyền giáo, và cùng dâng Thánh lễ tại Đền thờ Thánh Phaolô Ngoại Thành – một ngày thấm đẫm bầu khí cầu nguyện, hiệp thông và trao đổi mục vụ. Tại trụ sở Bộ Giáo sĩ, Đức Hồng y Lazzaro You Heung-sik, Bộ trưởng, cùng các thành viên đã tiếp đón phái đoàn trong bầu khí niềm nở và thân tình. Đức Hồng y nhấn mạnh sứ mạng của Bộ là lắng nghe các Giáo hội địa phương, để hiểu rõ thực tế mục vụ và kịp thời chia sẻ, nâng đỡ. Đức Hồng y cho rằng ơn gọi tại Việt Nam vẫn dồi dào. Ngài đặc biệt lưu ý đến tầm quan trọng của việc đào tạo các nhà đào tạo, việc đồng hành với chủng sinh ngay từ giai đoạn đầu, cũng như tăng cường chương trình thường huấn cho các linh mục.

Phái đoàn đã có cuộc gặp gỡ thân tình với Bộ Truyền giáo. Đức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng, Chủ tịch HĐGMVN, gửi lời chào thăm Đức Tổng Giám mục Fortunatus Nwachukwu, Tổng Thư Ký, cùng quý thành viên của Bộ. Sau đó, Ngài báo cáo tổng quan về đời sống Giáo hội Công giáo tại Việt Nam. Buổi chiều, các Đức Giám mục đến dâng thánh lễ tại Đền thờ Thánh Phaolô Ngoại Thành, cùng với đông đảo linh mục, tu sĩ Việt Nam đang theo học hoặc đang phục vụ tại Rome 

Hùng Luân

(theo hdgmvietnam.com)