Nhà thờ Đài Đức Mẹ Tân Hiệp từ lâu đã trở thành trung tâm sinh hoạt mục vụ lớn, diễn ra các cuộc lễ trọng đại, những kỳ đại hội quy mô và là điểm hành hương kính Đức Mẹ của hàng chục ngàn tín hữu trong giáo phận Long Xuyên.
Bà Phan Thị Hường, một giáo dân giáo xứ, nhà ở đối diện cổng nhà thờ, tự hào: “Các sinh hoạt lớn của giáo phận từ thánh lễ truyền chức, lễ Dầu, đến các cuộc họp mặt, tĩnh tâm linh mục toàn giáo phận đều từng được tổ chức tại đây. Những hôm như thế, sân nhà thờ tấp nập người, xe, bầu khí rất rộn ràng”. Một trong những sự kiện lịch sử ở giáo xứ Đài Đức Mẹ Tân Hiệp là ngày lễ bế mạc Năm Thánh giáo phận Long Xuyên, ngày 1.1.2011. Khi đó, không gian nơi đây thực sự choáng ngợp, quy tụ khoảng 150 linh mục cùng hơn 30.000 giáo dân từ khắp nơi đổ về tham dự thánh lễ do Đức cha Giuse Trần Xuân Tiếu chủ sự. Tiếp nối dòng chảy sự kiện đó, Đài Đức Mẹ Tân Hiệp liên tục được chọn làm nơi diễn ra các đại lễ. Ba năm sau ngày bế mạc Năm Thánh, ngày 29.5.2014, giáo xứ lại rộn ràng chào đón tín hữu giáo phận về tham dự lễ truyền chức giám mục cho Đức cha Giuse Trần Văn Toản (Giám mục chánh tòa Long Xuyên đương nhiệm). Thánh lễ lịch sử hôm ấy có sự hiện diện của 21 giám mục, khoảng 300 linh mục và ước tính từ 10.000 đến 15.000 tín hữu.
Những cuộc lễ quy mô như vậy đòi hỏi không gian rộng, giao thông thuận lợi. Đó là lý do khiến Đài Đức Mẹ Tân Hiệp trở thành lựa chọn gần như tự nhiên của giáo phận. Vị trí của giáo xứ được xem là một lợi thế vì nằm ngay trung tâm khu vực dinh điền Cái Sắn – vùng đất có mật độ tín hữu Công giáo cao nhất giáo phận. Hơn nữa, nhà thờ cũng tọa lạc trên tuyến Quốc lộ 80, thuận tiện cho việc di chuyển từ nhiều tỉnh thành như An Giang, Cần Thơ hay Kiên Giang.
Nhiều người khi lần đầu đến thường bất ngờ trước quy mô của khuôn viên giáo xứ. Không gian mở rộng với quảng trường lớn, khu vực hành lễ ngoài trời, các công trình phụ trợ như đền kính Lòng Chúa Thương Xót và nhiều khu sinh hoạt khác, mang dáng dấp của một Trung tâm Mục vụ phức hợp hơn là một xứ đạo thông thường. Ông Bùi Đức Tiến, giáo dân, nhớ lại thời kỳ quanh nhà thờ chủ yếu là đất ruộng: “Qua nhiều lần sửa sang và mở rộng, khuôn viên nhà thờ mới có diện mạo khang trang và không gian rộng lớn như hiện nay”.
Để hiểu đầy đủ tầm vóc của một giáo xứ trước thuộc huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang, cần trở lại hành trình hình thành của xứ đạo này. Mọi sự khởi đi từ linh đài Đức Mẹ, nơi được coi là điểm phát tích của toàn bộ cơ ngơi. Theo những bước chân đầu tiên của đoàn người di cư, linh đài kính Đức Mẹ Hòa Bình được cha Antôn Nguyễn Bá Lộc xây dựng và quản lý từ năm 1956, trong khi phần mục vụ do cha Giuse Đinh Xuân Tiến đảm trách. Cả hai vị đã đồng hành với giáo dân trong những ngày tháng đầu tiên. Đến năm 1967, được nâng lên thành giáo xứ với tên gọi Kiên Tân.
Thời kỳ trước năm 1975, khuôn viên đài Đức Mẹ từng là một điểm sinh hoạt giáo dục và đào tạo đáng chú ý trong vùng với trường trung học Thái Hòa và cơ sở dạy giáo lý. Sau năm 1975, xứ đạo được đổi tên thành giáo xứ Đài Đức Mẹ Tân Hiệp. Dấu mốc đặc biệt mở ra vào năm 2008, khi Đức cha Giuse Trần Xuân Tiếu nâng giáo xứ lên thành Trung tâm Hành hương kính Đức Mẹ cấp giáo phận. Từ đó, vào các ngày hành hương định kỳ hằng tháng, Đức Giám mục giáo phận đều về chủ sự thánh lễ đại triều.
Trong ký ức của người dân, Đài Đức Mẹ là địa danh nhiều người tìm đến đọc kinh cầu nguyện và cũng từng là chốn nương thân của nhiều mảnh đời khó khăn. Bà Phan Thị Hường kể: “Trước đây tượng đài Đức Mẹ chỉ là một công trình đơn sơ đặt trên bệ cao, phía dưới có những căn phòng nhỏ. Khi ấy, nhiều người cơ nhỡ từng tá túc dưới chân tượng Đức Mẹ”. Sau này khi đời sống ổn định, họ chuyển đến nơi khác sinh sống, và tượng đài tiếp tục được tôn tạo. Không gian linh đài bây giờ đã trở nên khang trang, đẹp hơn, được linh mục chánh xứ Giuse Phạm Xuân Hoàng cùng bà con giáo dân trùng tu cách đây hơn ba năm nhằm đáp ứng nhu cầu của các đoàn hành hương ngày càng đông. “Hằng ngày, bất kể sáng tối vẫn có những người ghé lại, dù họ là lương hay giáo, nhưng vẫn tìm đến để gởi gắm ước vọng của mình”, bà Hường cho biết.
Ngày nay, giáo xứ có hơn 2.500 giáo dân. Tinh thần đoàn kết, tương trợ được thể hiện qua việc thăm viếng người đau yếu, nâng đỡ những gia đình có hoàn cảnh khó khăn và đồng hành trong đời sống đức tin. Bên cạnh những ngày lễ lớn quy tụ hàng ngàn người, đời sống của giáo xứ được nuôi dưỡng từ những sinh hoạt bình dị diễn ra mỗi ngày. Đó là tiếng kinh nguyện nơi linh đài Đức Mẹ, trong các khu xóm và nơi từng mái gia đình. Những giờ kinh tối, những buổi đọc kinh liên gia hay những cuộc gặp gỡ cầu nguyện đã và đang giữ gìn bầu khí đạo đức, thắt chặt tình hiệp thông giữa các thành viên nơi xóm đạo miền Tây này.
HOÀNG LONG
