Khác ý, vẫn có thể lắng nghe nhau

Với chủ đề thường huấn tháng 10.2026: “Ánh sáng của đối thoại và liên đới – Đối thoại trong khác biệt, xây nhịp cầu thay vì dựng bức tường”, Ủy ban Giáo dân trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam gợi ra một vấn đề gần gũi với sinh hoạt của mỗi cộng đoàn, đó là làm sao để mọi người có thể trao đổi với nhau, ngay cả khi không cùng quan điểm.

Trong những cuộc họp hội đồng mục vụ hay sinh hoạt đoàn thể, mỗi người có thể có một cách nhìn riêng. Có ý kiến được nhiều người tán thành, có ý kiến cần thêm thời gian để bàn bạc. Không phải lúc nào tất cả cũng tìm được tiếng nói chung ngay từ đầu. Điều cần thiết là có cơ hội trình bày suy nghĩ và được lắng nghe trước khi tập thể đi đến quyết định.

Lắng nghe không có nghĩa là phải đồng ý với người khác. Đôi khi, sau khi nghe hết một ý kiến, ta vẫn giữ nguyên quan điểm của mình, nhưng hiểu rõ hơn vì sao người kia suy nghĩ như vậy. Một cuộc trao đổi vì thế có thể giúp mọi người nhìn vấn đề từ nhiều phía, thay vì chỉ cố bảo vệ ý kiến riêng. Dù còn bất đồng, vẫn có thể nói chuyện với nhau trong sự tôn trọng.

Điều này đã được nhấn mạnh trong Hiến chế mục vụ Vui mừng và Hy vọng (Gaudium et Spes), số 28, của Công đồng Vatican II, khi đề cập đến thái độ tôn trọng và yêu thương cả những người có suy nghĩ, hành động khác với mình. Trong sinh hoạt cộng đoàn, điều ấy có thể bắt đầu từ cách đón nhận một ý kiến trái chiều, cách góp ý với nhau hoặc cách giải quyết một bất đồng mà không làm tổn thương người đối diện. Tinh thần hiệp hành được thể hiện qua việc lắng nghe và cùng nhau phân định, từ các cuộc họp cộng đoàn đến những cuộc trò chuyện trong gia đình. Đôi khi, chỉ cần dành thời gian nghe nhau nói, những khúc mắc cũng có thể được tháo gỡ.

Đối thoại còn mở ra cơ hội cộng tác với những người ngoài Công giáo. Trong Tông huấn Niềm vui Tin Mừng (Evangelii Gaudium), số 238-239, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đề cập đến đối thoại như một con đường góp phần xây dựng hòa bình và phục vụ công ích. Khi cùng chăm lo cho người nghèo, bảo vệ môi trường hay giúp đỡ những người gặp khó khăn, người Công giáo có dịp làm việc với những người khác niềm tin, khác văn hóa. Chính những công việc chung ấy cho thấy con người vẫn có thể gắn kết với nhau dù có những khác biệt.

Xây những nhịp cầu không có nghĩa là mọi người phải nghĩ giống nhau. Đôi khi, bất đồng vẫn còn đó, nhưng nếu mỗi người biết lắng nghe và tôn trọng người khác, cuộc trao đổi vẫn có thể tiếp tục, vì không phải lúc nào cũng có thể tìm được tiếng nói chung ngay lập tức, nên đừng vội khép lại cánh cửa đối thoại khi chưa thực sự hiểu nhau.

Quốc Việt