1.1.2022 Đức Maria Mẹ Thiên Chúa (Ds 6:22-27; Gl 4:4-7; Tv 67:2-3,5,6,8; Lc 2:16-21)

Mary-and-Baby.jpg

Thiên Chúa không muốn dựng nên thân xác
thần hiện nào khác, nhưng dùng chính thân xác từ trong loài người để cứu độ
loài người. Ví như muốn cứu người ăn mày có hai cách: một là cho tiền, gạo để
ăn chơi nhàn rỗi, hai là dạy cho họ có công ăn việc làm để họ dùng chính khả
năng họ làm ăn. Cách thứ hai rất khó nhưng chắc chắn có giá trị lâu dài và giá
trị tự do hưởng ứng của họ. Cũng thế, Thiên Chúa đã dùng chính khả năng con người
trong Đức Mẹ hợp tác với Chúa để cứu loài người.

Tước hiệu Đức Maria Mẹ Thiên Chúa là một
tước hiệu đã có từ lâu đời trong Giáo Hội. Đây là một tước hiệu xứng hợp ơn mọi
tước hiệu khi nói về Đức Trinh Nữ Maria.

Vào thế kỷ V, Nestôriô đã nổi lên chống
đối tước hiệu Mẹ Thiên Chúa của Đức Maria. Theo Nestôriô, chỉ nên gọi Maria là
Mẹ của Đức Giêsu Kitô, chứ không được gọi là Mẹ Thiên Chúa. Một cuộc xung đột lớn
đã xảy ra trong Giáo Hội xoay quanh việc Ngôi Hai nhập thể. Thế nên, vào năm
431, Hội Thánh đã triệu tập Công đồng Ephêsô dưới sự chủ toạ của thánh Cyrillô,
các nghị phụ trong công đồng này đã tuyên bố cất chức Nestôriô và đánh đổ lạc
thuyết của ông ta. Công đồng Ephêsô đã định tín Đức Maria là Mẹ Thiên Chúa vì
thực sự Mẹ đã sinh ra Con-Thiên-Chúa-làm-người.

Bắt đầu từ công đồng Ephêsô tước hiệu
Maria Mẹ Thiên Chúa đã trở thành tước hiệu chính thức của Đức Trinh Nữ Maria.
Đây là tước hiệu trổi vượt trên mọi tước hiệu mà Giáo Hội đã ca tụng và tôn
vinh Đức Trinh Nữ Maria. Thánh công đồng Vaticanô II trong Hiến chế Tín lý về Hội
Thánh đã viết: “Từ những thời xa xưa, Đức Trinh Nữ đã được tôn kính dưới tước
hiệu là Mẹ Thiên Chúa, và các tín hữu đã khẩn cầu cùng ẩn náu dưới sự che chở của
Người trong mọi cơn gian nan khốn khố”. Đức Giáo Hoàng Piô XI đã viết khi lập
thánh lễ kính trọng thể Đức Maria là Mẹ Thiên Chúa ngày 11.10 nhân dịp kỷ niệm
1500 năm công đồng Ephêsô vào năm 1931: “Tín điều Mẹ Thiên Chúa là một mối nước
mầu nhiệm vô tận, đã tuôn ra mọi đặc ân cho Đức Mẹ và nâng Người lên một địa vị
cao sang tuyệt vời bên Thiên Chúa”.

Hôm nay, Giáo Hội dành ngày đầu năm
dương lịch để cầu nguyện cho thế giới hoà bình trùng vào ngày kính trọng thể Đức
Maria Mẹ Thiên Chúa như lời Đức Thánh Cha Phaolô VI đã viết trong tông huấn
Marialis Cultus, khi người dời thánh lễ kính trọng thể Mẹ Maria là Mẹ Thiên
Chúa vào ngày 01.01 mỗi năm như sau: “Vì sự trùng hợp tốt đẹp giữa ngày 01
tháng Giêng với ngày thứ tám sau lễ Giáng Sinh mà chúng tôi đã đặt ngày đó là
ngày thế giới hoà bình, mà thế giới mỗi ngày càng hưởng ứng thêm, và thành quả
của hoà bình đã phát sinh trong lòng nhiều người”.

Lời Chúa trong bài Tin Mừng mời gọi ta
trở lại chiêm ngắm cảnh hang Bê-lem, một cảnh tượng quá đơn sơ nhưng có điều gì
đó cần phải được khám phá. Trong suốt những ngày này, Maria đã chẳng chỉ suy đi
nghĩ lại trong lòng các điều đó là gì? “Đến nơi, các mục đồng gặp bà Maria, ông
Giu-se, cùng với Hài nhi đặt nằm trong máng cỏ”. Ta nhận ra cái diễm phúc lớn
hơn hết của con người được cái đặc ân cưu mang trong lòng dạ chín tháng, sinh hạ,
rồi ôm ẵm trên tay, cho bú mớm và nuôi dưỡng Hài Nhị nhỏ bé này chính là được
trở thành nhân vật gần gũi, được chạm tới, được chiêm ngắm trực diện hơn ai hết
một Thiên Chúa làm người để cứu độ, một Thiên Chúa đang tỏ hiện lòng từ bi
thương xót của Ngài cách quá cụ thể và độc đáo. Không trách gì mà Maria đã “hằng
ghi nhớ mọi kỷ niệm ấy, và suy đi nghĩ lại trong lòng”.

Phải chăng khi nói ‘nghe và tuân giữ lời
Thiên Chúa’, Đức Giêsu đã muốn ám chỉ điều này? Lời Thiên Chúa chắc hẳn không
phải chỉ là một vài giáo điều luân lý hay một học thuyết cao siêu nào đó (như
giới luật mến Chúa yêu người chẳng hạn), mà phải là điều mà, qua sự hiện diện
trần thế trong hình hài một trẻ sơ sinh cũng như qua cái chết thập giá, Ngài đã
và đang không ngừng nói lên: Thiên Chúa yêu thương con người! Rõ ràng là Maria
đang ‘nghe’ điều này qua các diễn biến tuần tự xảy ra tại Bê-lem, và nghe cách
chăm chú với tất cả cõi lòng của một phụ nữ làm mẹ, nghe với tất cả tâm trí của
một nữ tì khiêm hạ, để khi có dịp sẽ cất lên thành bài ca: “Thần trí tôi hớn hở
vui mừng vì Thiên Chúa , Đấng cứu độ tôi… Người đoái thương nhìn tới phận nữ tỳ
hèn mọn…” (Lc 1, 46-48)

Và Maria cũng đang ‘tuân giữ’, qua việc
đón nhận cách trọn vẹn và tham gia cách tích cực, việc Thiên Chúa tỏ hiện lòng
thương xót cứu độ của Ngài. Đón nhận nào sâu xa và trọn vẹn cho bằng với trọn cả
tâm trì và cõi lòng: tâm trí Maria đã nhảy mừng và lòng dạ Maria đã cưu mang;
và có tham gia nào thực tế cho bằng người mẹ đã cưu mang để đem tình thương cứu
độ đó trao ban lại cho toàn thể nhân loại? Maria đã làm được điều đó và làm
cách xuất sắc hơn hết thảy mọi người trong tư thế một người mẹ. Đức Giêsu có lẽ
đã ám chỉ điều này khi Người lên tiếng: “Ai là mẹ tôi? Ai là anh em tôi?… Ai
thi hành ý muốn của Thiên Chúa, người ấy là anh em chị em tôi, là mẹ tôi” (Mc
3, 31-35). Được làm Mẹ Thiên Chúa sướng và hạnh phúc thật, nhưng với Giêsu và
Maria, đó không phải là một địa vị, một đặc ân, nhưng là một tư thế trước Tin Mừng
cứu độ. Và hình như Đức Giêsu cũng muốn mỗi người chúng ta tham gia vào cái
‘vinh dự’ đó thì phải, đơn giản là vì mỗi Kitô hữu đều phải có một tư thế của
riêng của mình trước Tin Mừng cứu độ: mỗi người đều phải biết ‘nghe và tuân giữ’
Lời Cứu Độ của lòng thương xót theo cách thức của mình.

Mừng lễ Mẹ hôm nay, với trọn niềm tin tưởng,
mến yêu, chúng ta hãy phó thác cho Mẹ thế giới này, đất nước ta, gia đình ta.
Hãy để Mẹ hiện diện để yêu thương, chăm sóc và dẫn dắt chúng ta sống theo ý
Chúa. Hãy hết lòng yêu Mẹ bằng tình con thảo hiếu!

Nhờ Mẹ cầu bầu, xin cho cuộc đời mỗi nguời
chúng ta được đổ đầy bình an của Chúa trong năm mới này, để chúng ta cũng trở
nên những người xây đắp an bình cho gia đình, cho mọi người bằng đời sống tin
yêu phó thác vào Chúa và quên mình phục vụ tha nhân như Mẹ. Ước gì chúng ta
không chỉ thành khẩn thưa lên với Mẹ bằng lời, mà bằng trọn cả con tim và cuộc
sống chúng ta: “Thánh Maria Đức Mẹ Chúa Trời, cầu cho chúng con, là kẻ có tội,
khi nay và trong giờ lâm tử. Amen.”

Lm. Anmai, CSsR